Op bezoek in geboortedorp: Gerrit Bakker (69)
Gerrit Bakker? Uit de Norritsstraat, vroeger? Nee, niet die Gerrit Bakker…. Verwarrend soms, dezelfde namen… Gerrit Bakker uit Vollenhove, 69 jaar inmiddels, getrouwd met Hilly Rozema uit Haren. Gerrit is jaren lang servicemonteur geweest bij Hoek Loos. Dié Gerrit Bakker dus. Verslag van een bezoek van een enthousiaste oud-Noordhorner aan zijn geboortedorp, met foto’s!
Het eerste contact met oud-Noordhorner Gerrit Bakker gebeurde per mail, eigentijds dus. Hij reageerde op een foto van het Hamsterpad, de laatste huizen aan de zuidkant. “Daar ben ik geboren, naast de familie Kuipers!” Later interviewde ik Gerrit zijn oudste zus Hilly (zie Noordhorn Nu, november 2013). Dat maakte Gerrit nog enthousiaster voor zijn geboortedorp, waaraan hij dierbare herinneringen bewaart. Op een groepsfoto in de reeks “Noordhorners…Toen” had hij zijn ouders ontdekt. Kan ik een afdruk van die foto krijgen?” Ja, natuurlijk kon dat! Nee, ik hoefde de foto niet te sturen, hij kwam hem wel een keer halen! Zelf stuurde hij een foto van het huis aan de Moeshorn, waarin hij opgroeide, na de verhuizing vanuit de woning aan het Hamsterpad. Het gezin van Aldert en Dieuwertje Bakker woonde onder één dak met Klaas de Vries senior (+ vrouw en zoon Sijtze). “Hé, die foto kennen wij niet!” riepen Klaas en Hanna de Vries (kleinkinderen) in koor… “Heb je er ook eentje voor ons? En wij hebben nog twee andere, eentje met opa Klaas erop!” Kortom, uitwisseling van foto’s, het werd tijd voor een bezoek aan Noordhorn vond Gerrit Bakker, “en ik neem mijn vrouw mee, en we drinken koffie!” Op donderdagmorgen 13 februari jongstleden was het zo ver. Even voor tienen ging de bel, stonden Gerrit en Hilly Bakker op de stoep. Gemoedelijkheid troef: Koffie, foto’s, bijpraten…. De weersomstandigheden waren gunstiger dan was voorspeld. Even wandelen? Doen we! Eerst via de hertenkamp (“Hé, zijn de herten nu hier! Ik heb alleen maar herinneringen aan de plek bij het café van Miedema, aan de Langestraat!”) naar het Hamsterpad. Daar zag Gerrit het levenslicht, liggen zijn eerste herinneringen. De huizen die er staan zijn herkenbaar, maar zijn wel erg veranderd. Vernieuwd, uitgebreid. We maken foto’s, praten nog even over het oude pad richting Den Ham. Dan lopen we naar de nabijgelegen Moeshorn, waar Gerrit zijn verdere jeugd doorbracht. Het oude huis, een dubbele woning zoals zovele in die jaren, staat er niet meer. Afgebroken, ruimte gemaakt voor een nieuw pand.
(“Ik herinner me nog dat Tjaard Renkema de grond kocht en hier een nieuw huis ging bouwen!”) Zitten we zo met onze gedachten in Australië waar het gezin Renkema naar toe emigreerde, na het Noordhorner verblijf aan Moeshorn en Verlengde Oosterweg. Gerrit vertelt honderduit, ondanks zijn ‘spraakgebrek’, zoals hij het noemt. Hij stottert, maar trekt zich er, naar eigen zeggen, niets van aan. Hij vertelt over de contacten met de buren, vooral met Klaas de Vries zijn vrouw, altijd “Tan’ Vries” genoemd. Een ‘prachtmens’, aldus Gerrit, nog steeds is hij lovend. En hij vertelt over de gepote kastanjes, aan de zijkant en achter het huis. De kastanjes die uitgroeiden tot boompjes die bomen werden. Er staat er nog een! (Waarschijnlijk is de kastanje die onlangs bij het Tweewielerhuis werd gekapt, ook door Gerrit gepoot…) Nog meer verhalen, over een tamme kraai bijvoorbeeld, “Hannes Ka”. Gerrit haalde de jonge kauw uit een nest en maakte hem tam, niet vleugellam. De vogel was op een bepaald moment weer gevlogen… Al pratend gaan we richting Oosterweg, die in de ogen van Gerrit nog steeds de ‘Achterweg’ is, de vroegere benaming. We ontmoeten Marjet Hummel, buurmeisje van de Bakkers van jaren geleden, vertellend stilstaan bij het verleden.
We lopen het gymgebouw voorbij, “hier stond vroeger de kwint van Pieter Bansema, en het huis van Brilstra”…. Aan de westkant van de Oosterweg staat nu een rij aaneengesloten huisjes voor kleine huishoudens. Vijftig jaar geleden stonden hier oude, dubbele woningen van o.a. de Wondermans, familie Pruim en ook de ouders van Gerrit hebben hier gewoond. Gerrits vader knutselde molentjes, kopieën van echte, en bijbehorende huisjes. Hier overleed hij trouwens, na een avondje kaarten. Gerrit blijft vertellen. Over de Mobylette waaraan hij sleutelde en waar niemand verder aan mocht komen, ook zijn jongere zus Klazina niet. Zij begroette hem een keer met “Ik heb op de brommer gereden!” Ook moe Bakker zei met een stalen gezicht dat Klazina had gereden…. Opgefokt ging Gerrit meteen naar het schuurtje, probeerde de Kapteyn Mobylette… Kwaad keerde hij terug naar zijn zus, die hem stralend verwelkomde met: “1 april!!” Verhalen over de Puch die van ‘plietsie Prak’ werd gekocht, over 11 november: “Gingen we in ieder geval naar boer Holtman, achter de begraafplaats… Kregen we een stuiver! Liepen we later nog eens met anderen mee en staken dan achter hun rug onze hand naar voren, nog een stuiver…” Niet altijd lukte dat, zei Holtman: “Nee Bakker, doe hest al wat had!” Ook de windbuks komt ter sprake, maar toen waren we intussen al bij Hanna en Klaas de Vries, een geanimeerd treffen. Windbuks? Nou ja, geen kogeltjes, maar steentjes…. “Op de zolder bij opa De Vries hingen metworsten te drogen. In de zolderwand aan de Bakkerkant zaten behoorlijke gaten. Zus Klazien schoot met de windbuks steentjes in de worsten… En De Vries zich later maar verbazend: “Al weer ’n staintje…!” We nemen afscheid van Klaas en Hanna, gaan terug naar de Verlengde Oosterweg. Eten een paar boterhammen. Gerrit en Hilly Bakker gaan daarna naar Haren, de plaats waar Hilly opgroeide. Ze gaan op bezoek bij een oude schoolvriendin van Hilly, van de Industrieschool. Een opkikker, het bezoek van Gerrit en Hilly. Voor hen zelf, belovend gauw nog eens terug te zullen komen. Voor mij ook, er valt heel wat te schrijven! (JB)
Levensloop Gerrit Bakker:
Gerrit Bakker is geboren aan het Hamsterpad, het een na laatste huis aan de zuidkant. Toen hij enkele jaren oud was, verhuisde het gezin van Aldert Bakker en Dieuwerke de Vries naar een oude, dubbele woning aan de Moeshorn. Onder één dak met Klaas de Vries senior en zijn vrouw, en zoon Sijtze, de grondlegger van het nog steeds bestaande Tweewielerhuis. Hier bracht Gerrit het grootste deel van zijn jeugd door, middelste van drie kinderen. Zus Hilly, vijf jaar ouder, zus Klazina, vijf jaar jonger. De laatste overleed al in 1978, op al te jonge leeftijd. Gerrit ging niet naar de kleuterschool, zoals het geval was met meer dorpskinderen. In 1951 ging hij naar de O.L.S. Meester Alssema was toen het hoofd, juf Van Dijken onderwijzeres van de laagste klassen. In 1953 werd meester Alssema (die naar de MULO in Zuidhorn ging) opgevolgd door meester Toepoel. Deze werd ook Gerrits onderwijzer, de laatste twee jaar. In 1957 ging Gerrit naar de ULO in Zuidhorn. Hij ging over met een goed rapport, maar wilde graag naar de technische school, iets doén… In 1958 dus naar de Jan van der Laanschool aan de Antillenstraat, bankwerken.
Daarna twee jaar bankwerken en een avondcursus instrumentmaker. Herinneringen aan de schooltijd? De viool van meester Alssema, het vierkant liniaaltje van juf Van Dijken…. De fietstocht ’s zomers naar de LTS aan de Antillenstraat… “Meester Toepoel las vrijdagsmiddags altijd voor. Dat vond ik altijd heel mooi, ik lees nog steeds heel graag! Een van die boeken van meester Toepoel heb ik zelf ook en lees ik nog wel eens: “De scheepsjongens van Bontekoe”. Ook las hij voor uit de avonturen van Pim Pandoer! Ik heb nu een e-book met twintig verhalen van Pim Pandoer. Meester Toepoel kon niet zo goed orde houden, de kinderen met de grootste monden waren hem de baas…. Ik wilde graag naar de technische school om automonteur te worden. Leraar Bos zei dat in aanleg had voor fijnbankwerker, dat heb ik toen gedaan.” Na zijn LTS-tijd werkte Gerrit o.a. in de Stad aan het Schuitendiep bij Max Reneman, ging daarna naar Loos & Co, zuurstofapparatuur. Hij werd daar onderhoudsmonteur. Na het ontstaan van het grote bedrijf Hoek Loos (na een fusie) is Gerrit daar zo’n 30 jaar servicemonteur geweest. Reed met een serviceauto kriskras door Nederland om apparatuur te controleren, o.a. in ziekenhuizen en brandweerkazernes.
In mei 1969 trouwde Gerrit met Hilly Rozema. Ze woonden 3 jaar in Groningen, in de West-Indische buurt, aan de Corantijnstraat. Ze hebben 2 zoons (Ronald en Gert), beiden getrouwd, en zes kleinkinderen. In 1972 werd Gerrit voor de keus gesteld: Of verhuizen naar de Noordoostpolder, of ergens anders werk zoeken… Het jonge gezin ging in Marknesse wonen. Na 20 jaar verruilden ze deze polderplaats voor het oude havenstadje Vollenhove. Daar wonen ze inmiddels zo’n 22 jaar.
Eerder in beperktere vorm gepubliceerd in “Noordhorn Nu”, het maandelijkse orgaan van de Vereniging Dorpsbelangen Noordhorn, 11e jaargang april 2014, nummer 3/4.
Noordhorn heden en verleden 