Noordhorn heden en verleden

’s Morgens volop zon, ’s middags toenemende bewolking, maar milde temperaturen. Dat wordt over enkele dagen dus weer anders…

De beide snel groeiende berken in de achtertuin. Mooi om te zien, vooral wanneer het zonlicht erop valt….

’s Middags tegen een uur of drie is het bewolkter. Boven Noordhorner Tolhek is het net of even het grijze gordijn wordt opgetild…
De tanker “Veendam” nadert vanuit de richting van de spoorbrug….


De tanker passeert de tafelbrug. Over enkele maanden wordt daadwerkelijk begonnen met de vervanging van deze tafelbrug door een nieuw exemplaar. Klaar, naar verwachting: juli 2017.

©foto’s: jan blaauw, 10 januari 2016 (Canon Ixus 150)

Wat minder uurtjes slaap dan ‘normaal’, maar toch geen ‘spijker in mijn kop’ noch lood in de schoenen. Op tijd eruit en voor tienen op wandelweg, genietend van het fraaie vrijdagochtendweer:

Geliefd onderwerp, vooral bij nevel en enig tegenlicht…. De N355 met fietspad.

Gezicht op het dorp vanaf de noordwestkant, waar de Langestraat aansluit op de N355. Op de lichtmast een verbaasd rondkijkende meeuw: “Wat een stilte na die luidruchtige donderdag!”


Merkwaardig beeld op de rotonde bij de ingang van de tunnel….

De drassige situatie op de bedrijfsbouwkavel van Kooi aan de Industrieweg. Rechts een omheind gedeelte met zand, ook nogal nat…. OP de achtergrond de aloude ‘paardenstal’ van het vroegere openluchtbad.

De tafelbrug over het Van Starkenborghkanaal tussen Noord- en Zuidhorn. Bijna rimpelloos kanaalwater, geen boten, wel weerspiegeling.

Vanmorgen kon ik rustig de tijd nemen, midden op de voormalige Rijksstraatweg, om een foto te maken van tafelbrug in tegenlicht. Deze brug wordt dus vervangen dit jaar. Dat gaat nog wel een jaar lang overlast geven, vooral de eerste maanden van 2017. Hopelijk is het midden 2017 allemaal gereed.

De dubbele Sicke Benninghestede aan de Langestraat Zuid….

©foto’s: jan blaauw, 01-01-2016 (Canon Ixus 150)

Ja, deze zijn al van Tweede Kerstdag, in de loop van de middag, een uur of vier denk ik.  Vanuit de verte zagen we de hemel verkleuren , toen we langs het Van Starkenborghkanaal liepen.  Ik wilde die verkleurende hemel graag koppelen aan de spoorbrug, we versnelden onze pas, maar kwamen eigenlijk net iets te laat… Nou ja, deze foto’s zijn nog best boeiend:

Al eerder er een spontaan opwellend gedichtje bij geschreven, o.a. op mijn Facebook-pagina:

Kom gauw, kom vlug!
Het roodt bij de spoorbrug!
Gespoed met ferme tred,
de lutje Canon aangezet.
Na een enk’le cameraklik
naar huis, mijn vrouw en ik.
En ja, al lijkt het stug:
Het roodde bij de spoorbrug!

©foto’s: jan blaauw, 26 december 2015 (Canon Ixus 150)

Antoinet Burgler-Sturing (geb. 1971): “Ja, ik was altijd aan het tekenen thuis!” Van kindertekeningen via muurschilderingen naar werken op doek, het verhaal van en over een enthousiaste beeldend kunstenaar die momenteel exposeert in hotel-restaurant “Aduard”, aan de Friesestraatweg:
Antoinet Burgler-Sturing (44) is in Zuidhorn geboren, in het huis naast de vroegere muziekschool aan De Gast. De familie Sturing heeft daar 43 jaar gewoond, knapte zelf de woning grondig op. Het gezin Sturing telde vier kinderen: Herbert, 1½ jaar ouder dan Antoinet, Geery vier jaar jonger, Corree, acht jaar jonger. Antoinet is als kleuter naar “’t Schienvat” geweest, die was ondergebracht in de consistorie van de Geref.Kerk (Vrijg.) aan De Gast, bij de brug. “We werden gehaald en gebracht, begeleid door ouders; we liepen aan een touw met lussen!” Na de kleuterperiode volgde de Geref. Basisschool “Jan van Nassau” aan de Boslaan (nu “De Brug”). Antoinet ging graag naar school. “In klas 2 hadden we een jonge meester Alssema. Die kwam altijd in driedelig pak… En klas 5, geschiedenis van meester Van der Woude. Dat vond ik prachtig! O ja, meester Dijkman, die rookte “Javaansche Jongens”! Ging er af en toe een jongen naar kapper Jager een pakje shag halen! Meester zat dan bij het open raam te roken, asbak op de tafel…” Antoinet kreeg een MAVO-advies en ging naar de Geref. MAVO aan de Brilweg.. Ze beleefde hier “een geweldige tijd”, nieuwe vriendinnen, schuurfeestjes…. Antoinet kreeg hernieuwd contact met kinderen uit Noordhorn, werd vriendin van Margriet Burgler. En Ellen Sennema, “al mee bevriend vanaf de kleuterschool!” De week bekeken? “School, huiswerk, catechisatie en volleyballen bij ‘De Meeuwen’!” Zondags met Margriet na de kerk vaak een rondje door het dorp, “stiekem wat shag mee, achter het gymgebouw een sigaretje roken…” Antoinet herinnert zich de toenmalige directeur Sietsma: “Als er een jas op de grond lag en Sietsma zag dat, wees hij even… Zei geen woord, maar je pakte wel dadelijk je jas op…..” Directeur Sietsma bracht ook altijd de rapporten: “Antoinet Sturing, een 10 voor tekenen, maar de rest had wel wat beter gekund!” Antoinet slaagde in 1988.

Antoinet als MAVO-scholiere tijdens playbackshow.

En toen? “Ik wilde beslist niet de verpleging of verzorging in! Doorleren leek me ook niks….” Uiteindelijk koos Antoinet voor de 3-jarige Middelbare Detailhandel School in Groningen. In mei 2011 zat de MDS erop, diploma behaald. Antoinet ging aan de slag in het verzorgingshuis “Patrimonium” in Stad… Dus toch…. Via vriendin Margriet had ze Henk Pieter Burgler leren kennen. In huize Burgler trof Antoinet meerdere aanstaande schoonzussen die…… in de verpleging en verzorging werkten! Antoinet deed de “Opleiding Ziekenverzorgster” via Het Zonnehuis in Zuidhorn. Ze vertrok later naar het “Blauwbörgje” in de stad, daar hadden ze dringend mensen nodig. In 1992 trouwde  ze met Henk Pieter Burgler, vrachtwagenchauffeur in het familiebedrijf. Ze kochten een woning in Zuidhorn, in de Poortkampen, “was ik 21…” Drie zoons baarde Antoinet: Mark (1993), Ruben (1996) en Leonard (2004). Ze heeft doorgewerkt als oproepkracht, maar thuis liep dat stroef. “Henk Pieter maakt lange dagen en dan was hij eindelijk thuis, moest ik aan het werk…” Antoinet vond de eerste gezinsjaren ‘ niet gemakkelijk’. Haar schoonzus, getrouwd met Vrijbuiter-eigenaar Van Zuilekom (Roden), belde Antoinet: “Wil je meewerken aan het verfraaien van de nieuwe uitbreiding?” Schilderen, etaleren, gezellig maken, te beginnen met de infobalie. Antoinet deed dit een jaar of zes. Haar zoons waren nog klein, moeder Sturing paste vaak op. De Vrijbuiter-bezigheden vormden het begin van de muurschilderingen. Er ontstond vraag naar meer: In Noordhorn o.a. bij Jeroen Hummel en Freddy van der Veen, maar ook op Schiermonnikoog bij ‘Vitamaris’ en in hotel-restaurant Aduard.

Opening tentoonstelling in hotel-restaurant Aduard, rechts de heer Kingma jr.

Tekenen was voor Antoinet van huis uit ‘heel gewoon’, ‘ik was altijd aan het tekenen thuis’. Op de MAVO had ze hoge tekencijfers, “ik zie of het klopt, de lijnen, de compositie, de schaduwwerking etc.” Antoinet dúrfde ook, een belangrijke voorwaarde. Die durf is er nog steeds, ze kan niet zonder haar creatieve bezigheden. “Thuis zorg ik dat het gezellig is, en netjes, maar ik ben geen poetsvrouw, daar kan ik me niet in uitleven. In het tekenen en schilderen wel!” Ze werkt, zoals ze het zelf noemt, realistisch. Ze fietst veel, ziet veel, ook tijdens een rondje Balmahuizen, of een dagje Schiermonnikoog. “Als ik fiets, denk ik vaak: “O, dat is mooi voor een schilderij!” Antoinet kent ook andere activiteiten, zoals het ondersteunen (via de kerkelijke gemeente) van acties voor Roemenië! “Grote, schrijnende verschillen!” Ze vertelt over haar schoonvader Melis Burgler. “Noar Roemenië?! Wat moet ik doar?!” Schoorvoetend ging hij akkoord. Na één bezoek was hij helemaal weg van het land! Later kreeg Burgler senior juist in Roemenië een hartaanval, overleed daar…. “Twintig jaar geleden, hij was 69….” Voor Antoinet is het geloof, juist ook op die momenten, belangrijk. “Heeft met beleving te maken, zo’n hulpactie bijvoorbeeld, mooi dat je dat je kinderen kunt meegeven! Iets om dankbaar voor te zijn. Ook bij het sterven… ‘Geloof maar als een kind’, en verder niet over zeuren…” Terug naar het schilderen. In 2011 werd hotel-restaurant “Aduard” ingrijpend verbouwd en uitgebreid. “Dacht ik: Goh, daar ga ik eens langs met mijn foto’s en mijn verhaal!” Er ontstond een klik met de familie Kingma. In het hotel-restaurant begon ze met de kinderhoek. Nu decoreert ze ook, per seizoen, straks weer met Kerst. Ze is een autodidact,  heeft ‘lerend’ geschilderd bij o.a. Agnes van Eupen, workshops bij Theo Onnes, Liesbeth van Keulen, winnaar bij “Sterren op het doek” . “Nee, ik heb niet altijd het gevoel dat ik er veel van leer. Ik ben nogal eigengereid….” Het belang van zo’n expositie in hotel-restaurant “Aduard”? Vooral het verkrijgen van naamsbekendheid en “laten zien wat je doet en wat je kunt!” Noordhorn blijkt voor Antoinet een rustige, inspirerende plek, waar ze inmiddels 18 jaar woont. “Geert en Jeannet Burgler woonden hier al aan de Langestraat Noord. Kwamen we bij hen op bezoek: ‘Wat wonen jullie hier mooi!’ Bleek eenzelfde huis even verderop te koop, ben er meteen op afgestapt, we kochten het!” Reacties? “‘Gaan jullie naar Noordhorn??! Wie gaat er nou van Zuid- naar Noordhorn?! De kinderen bevalt het prima, ons ook!” Antoinet roemt het invallende licht aan de zuidkant, evenals het uitzicht, de beleving van de natuurlijke omgeving… “We hebben het getroffen! Dat beseffen we elke dag! Als je dan de beelden ziet op TV, een vluchtelingenkind dat boven een hekwerk omhoog wordt gehouden….” (JB)

Eerder gepubliceerd in “Noordhorn Nu”,  13e jaargang, nr. 1. januari 2016 (maandelijks orgaan van de Vereniging Dorpsbelangen Noordhorn)

Reeks foto’s van donderdagmiddag 17 december jongstleden. Te voet langs tunnelgebied, Van Starkenborghkanaal richting Noordhorner Tolhek en via de Mokkenburgweg terug naar het dorp. Bijzonder licht tijdens langzaam ondergaande zon….

De hoge decembertemperatuur verleidt diverse planten en heesters tot hernieuwde bloei!

Bijzondere lichtval bij het tunnelgebied. Gefotografeerd vanaf de Langestraat Zuid richting de Industrieweg.

De spoorbrug vanuit de verte. Ik wilde graag de ondergaande zon nadrukkelijker koppelen aan de spoorbrug. Doorlopen dus, dichter naar de spoorbrug toe!

Ja, zoiets….

Aan de Zuidhornkant wordt intensief gewerkt. Serieus bedoelde “Bultje, bultje, er kan nog meer bij…” Aanleg nieuwe spoordijk aan de oostkant van de huidige, daar is heel wat grond voor nodig….

Een Arriva-trein passeert de spoorbrug….

De binnenvaarder “Calcit 4” nadert vanuit het oosten, de richting van de tafelbrug…

De “Calcit 4” passeert de spoorbrug….

Zonsondergang boven Noordhorner Tolhek; van links komt het Hoendiep zich verenigen met het Van Starkenborghkanaal.

Sfeervol landschap, al ontbreekt het winterse karakter….

De onderdoorgang bij de spoordijk, aan de noordkant van de boerderij van Datema. Een natte bedoening, het pad er naar toe, aan de boerderijzijde, is echt een ‘crime’!

De geulen vanaf de rotonde naar het lager gelegen fietspad (+ naastgelegen sloot…) zijn inmiddels bekleed met graszoden. Dit om het wegvloeien van het ingezaaide zand van de berm tegen te gaan…

©foto’s: jan blaauw, 17 december 2015 (Canon Ixus 150)

Petroleumboer Helmus poseert…. (Foto: Piet Helmus)
Eerst even terug naar de vorige “Noordhorn Toen”, over Betje van Dam. Een rechtzetting. Er stond een foutief geboortejaar: 1968, moet zijn 1868. Zo vanzelfsprekend in de context dat het je als fout niet meer opvalt, je leest er zo over heen…. (Hou je hoofd erbij, JB!)
Op deze kiek: Petroleumboer Helmus, in kenmerkende outfit, prachtige pet op zijn hoofd… (De foto is van voor de oorlog…) Het jochie rechtsachter is een zoontje van deurwaarder Van Luit. Maarten? Henk? De schuur rechts was deels in gebruik bij Helmus, deels bij Van der Noord, de huiseigenaar. De hokken op de achtergrond? Van Burgler? Oldenburger? Hoedenmakers zijn er niet veel meer, een “paitereulieman” al helemaal niet, terwijl vroeger zelfs elk dorp zijn eigen petroleumboer had. In mijn jeugdjaren in Midwolda (Old.) vulde Elderman ons ‘klipke’. In Noordhorn Willem Helmus, en later Hidzer Geertsema, en daarna nog Hoeksema die op de hoek van de Norritsstraat en Noordwijkweg heeft gewoond, op de huidige Hommesstee. (Hoeksema kocht ook konijnen voor de slacht, hij was een man van weinig woorden. Toen de schooldieren bij de OLS weg moesten, jaren zeventig, kwam Hoeksema langs. Hij keek geringschattend naar de twee konijnen, zei: “Niks weerd! Nee, niks weerd…”, gaf uiteindelijk 2 gulden…) Het gezin Helmus woonde aan de Torenstraat, aan de noordkant van de Hervormde Kerk. Een dubbele woning destijds, Helmus aan de oostzijde, volle bak met 6 kinderen: Marinus, Janna, Henk, Jaap, Willy, Pieter…  In 1950 verhuisde het gezin naar de Oosterweg 34a, bij de Oldenburgers. Helmus kreeg de petroleum geleverd door Shell. Twee grote vaten van elk 400 liter. Er kon een los pompje op worden geplaatst, de Shell-petroleum werd overgeheveld. Hoe lang Helmus doorging met de ‘paitereulie’? Zoon Piet (nu Nijkerk) noemt 1951, moeder Helmus leefde nog, zij overleed in 1952. Noordhorn had destijds meer ‘affeers’ die nu uitgestorven zijn. Denk maar aan de brandstoffenhandel, en aan het maken en verkopen van ijs (Verstok) en limonade (Leujes en Jager). Vergeet ik bijna het smidswerk van Schutter en Fokkens! Net als de verkoop van petroleum door Willem Helmus, doodgewone bezigheden in Noordhorn…Toén! (JB)

Reageren? JB, 33, 9804 RD, tel. 503095, of mailen naar: JanBlaauw@hetnet.nl

Eerder gepubliceerd op de achterkant van “Noordhorn Nu”,  13e jaargang nr. 1/januari 2016 (Maandelijks orgaan van de Vereniging Dorpsbelangen Noordhorn)

Damclub Roden-Leek wint het 30 e “Gouden Leeuw” damtoernooi.
Donderdagavond 10 december werd in de Dorpsstee in Noordhorn voor de 30^e keer het “Gouden Leeuw “damtoernooi voor viertallen gehouden. Zeven viertallen bonden de strijd met elkaar aan en er volgde in een gezellige en ontspannen sfeer een interessante damavond. Doordat er naar evenredigheid was ingedeeld, hoefde niet het viertal met de hoogste rating te winnen en werd het een open strijd. Na ruim drie uur dammen bleek dat de spelers van Roden-Leek2 de meeste bordpunten hadden veroverd en eerste waren geworden. Roden –Leek 1 volgde op een punt achterstand als tweede, en OKK uit Stroobos werd derde.
De verdere uitslag:
Kantens1 werd 4^e.
Het organiserende BZN werd met het 2^e team vijfde.
Kantens 2 volgde als 6^e.
Het 1^e team van BZN eindigde als laatste.

Vanwege het 6^e lustrum van het toernooi was er ruimschoots aan de inwendige mens gedacht, wat het feestelijk karakter van deze editie benadrukte. Na afloop keken de deelnemers op een geslaagd toernooi terug. En nu op naar de 31^e keer!
(Herman Scholte, voorzitter BZN, bedankt voor het verslag!)

Toernooi-organisatie en administratie: Klaas de Vries.

Concentratie!

Gemoedelijke sfeer in de grote zaal van dorpshuis “De Dörpsstee” aan de Noordhorner Noorderweg.

©foto’s: jan blaauw, 10 december 2015 (Canon EOS 60D, EFS 17-85)

Toch nog in 2015,  heesterranden op het tunnelterrein oost. Rododendrons, hortensia’s (?) en enkele andere niet door mij herkende variëteiten… Motregensfeer, voorjaarstemperatuur, het zat Oosterhof Holman vanmorgen niet tegen…:

©foto’s: jan blaauw, 7 december 2015 (Canon Ixus 150)