Noordhorn: “Wat een Noordhorner boer in de 17e eeuw in Italië overkwam” – door H.F.Poort

Toegestuurd gekregen door Johan Boomsma (broer van o.a. Wietske en Pieter Boomsma, zoon van Koert Boomsma) een verhaal in brochurevorm: “Wat een Noordhorner boer in de 17e eeuw in Italië overkwam”, door H.F.Poort (en gedrukt bij “Grafia” Hoogkerk). Poort begint zijn verhaal aldus:
“Wanneer de lezer de Mepsche gelezen heeft, die in 1925 verscheen in Noordhorn bij H.F.Poort, heeft (hij) ongetwijfeld kennis gemaakt met Jakobus Bennema. Jakobus Bennema, afschoon (= ofschoon) slechts boer en bij de hooge adel weinig in tel, was een man die zich een positie verwierf die weinigen van zijn stand in die dagen te beurt viel. Hij was de man die we de vraagbaak kunnen noemen van heel den omtrek. Was er een geschil, Bennema wist het te slechten. Was er armoede en gebrek, dan was ook hij nummer een om raad te verschaffen en tevens steun en hulp te bieden. Was het wonder dat hij gezien en bemind was, niet alleen bij de inwoners van Noordhorn, ook bij de adellijke stand in deze gewesten. Hij bracht het dan ook tot Rekenmeester Provinciaal of Lid van Provinciale Staten zoals men in deze tijd zegt.
Wel, het vertelde verhaal gaat niet over deze Jakob Bennema, maar over zijn vader Menno Bennema (alom gezien en geacht) en diens broer te Den Ham (een gehaat persoon, vooral bij zijn personeel). Het door Harm Poort geschreven verhaal telt nauwelijks 6 bladzijden en is ontleend aan “een historie, voorkomende in de oorkonde van het geslacht der Bennema’s. Deze oorkonde is lang bij de familie Doornbos te Den Ham, gemeente Aduard, in eigendom geweest. Schrijver dezes heeft haar naverteld uit den mond van den heer W.Tonckens, afstammeling van de Bennema’s en broeder van de bezitter der bedoelde oorkonde. Beiden zijn nu reeds eenige jaren overleden.” (Aldus het NASCHRIFT in het Poort-boekwerkje).

De voorkant van het door H.F.Poort geschreven en uitgegeven verhaal over boer en paardenhandelaar Menno Bennema

In het recent uitgebracht tijdschrift van de Historische Kring Zuidhorn (juni 2011, nr.1) staat een artikel over Harm Poort onder de titel: “Een veelzijdig zakenman/uitgever in Noordhorn”.
Het artikel van de hand van Piet Helmus is geïllustreerd met foto’s die beschikbaar zijn gesteld door Jaap Poort (Zuidhorn). Leden van de Historische Kring Zuidhorn krijgen het contactblad gratis in de bus. Niet-leden kunnen het blad aanschaffen voor de prijs van €2,50 (Secr.: G.Pellenbarg-Hesse, e-mail: gonnypellenbarg@hotmail.com). Wat Noordhorn betreft, staat er in het contactblad een boeiend artikel over “Huisartsen in Noordhorn”, ook van de hand van de eerdergenoemde Piet Helmus. Verdere artikelen handelen over de omgeving van het voormalige Zonnehuis te Zuidhorn, de handel in zitplaatsen in de Herv.Kerk van Zuidhorn, wonen aan de Frankrijkerlaan en verdwenen voetpaden.

Over janbee

Na toename vrije tijd verklaarbare groei van interesse voor geschiedenis. Met name betreft het dan het verleden van mijn woonplaats Noordhorn, een eigenzinnig dorp met een (voor mij nog te ontdekken) schat aan historie.
Dit bericht werd geplaatst in Noordhorn actueel, Noordhorn Toén, Zuidhorn. Bookmark de permalink .

9 reacties op Noordhorn: “Wat een Noordhorner boer in de 17e eeuw in Italië overkwam” – door H.F.Poort

  1. Bob Bennema ten Brinke zegt:

    Dit verhaal van de heer Poort over mijn voorouders is helaas niet helemaal correct.Ik zou overigens heel graag willen weten waar hierin beschreven oorkonde van de Bennema’s is gebleven.Als iemand hier iets van weet dan zou ik het zeer op prijs stellen als U hier op reageert.

    • Waarschijnlijk is de oorkonde in het bezit in de nazaten van de familie Tonckens.
      Zie bijdrage hieronder. De Tonckens waren overigens in vrouwelijke lijn ook nakomelingen van Menno Bennema. De dochter van menno bennema trouwde met willem willemsen. hun dochter trouwde met een Tonckens. Kortom de kleindochter van menno bennema huwde een Tonckens.

      • Bob Bennema ten Brinke zegt:

        Geachte heer Doornbos,

        Hartelijk dank voor uw reactie, ik ga zeker naar de oorkonde zoeken.
        De vervolging van de Mepsche en de rol van de familie Bennema is mij goed bekend.
        Heb destijds veel studie verricht in het familiearchief in de Groninger Archieven.
        Het is de bedoeling dat dit ooit nog eens in boekvorm verschijnt.
        Menno Bennema was destijds getrouwd met Ettje Schuiringa en kregen 4 kinderen waarvan 2 zonen: Hendrik en Jacobus.Ik stam af van Jacobus; hij werd landbouwer in Niehove.

        Vr. gr. Bob Bennema ten Brinke.
        L.BennematenBrinke@home.nl

  2. Durk Doornbos zegt:

    Ik neem aan bij de familie Tonckens. De reden dat de oorkonde een tijd in bezit was van de familie Doornbos te Den Ham was dat mijn overgrootvader Durk Doornbos gehuwd was met Ettje Bennema. Haar vader Jacobus Bennema was gehuwd met Froukje Tonckens. Haar broers Willem Wyncko en wigbolt Tonckens of hun nazaten hebben waarschijnlijk de oorkonde. Misschien interessant om te vermelden is dat Jacobus Bennema rond 1730 betrokken was in de sodomietenvervolging te Faan door Rudolf de Mepsche. Deze rechtzaak was politiek geïnspireerd aangezien Bennema samen met een aantal Groninger Jonkers Rudolf de Mepsche van al zijn invloedrijke posities hadden beroofd. De getuigenverhoren van dit proces trof ik aan in de bibliotheek van mijn opa. Het is in de jaren 90 gerestaureerd en aan de Rijks Universiteit Groningen geschonken. Het bevat oa. annotaties van de eerste hoogleraar strafrecht. vr. gr. Durk Doornbos

  3. Peter Dam zegt:

    Ik heb nog een vraag onder deze Menno Bennema. Is dit de zoon van Hendrik Bennema geboren in Noordhorn op 13 augustus 1702 en getrouwd met Sytske van Toutenburgh ? Ben benieuwd want deze Menno is één van voorouders 8 generaties terug.
    Is dit boekje nog te koop ?

    • Bob zegt:

      Geachte heer Dam,de gegevens van Dhr. Poort zijn niet geheel betrouwbaar.De mijne wel;ik heb jarenlang studie verricht inzake mijn voorouders.Om U enig idee te geven; ons familiearchief in de Groninger Archieven beslaat ca. 1500 documenten,grotendeels op perkament.Wij zijn overigens van mening dat deze documenten hier niet thuis horen,maar in ons eigen archief,Zij zijn destijds zonder onze toestemming aan de GA geschonken.Enfin:Menno Bennema was inderdaad de zoon van Hendrik en het boekje is nog wel te koop via het internet.Wist U trouwens dat door de onwaarheden van Dhr. Poort,met name ten aanzien van de kerk,hij destijds voor de kerk van Noordhorn met stokken is geslagen? Hoogachtend, Bob Bennema ten Brinke.

      • Peter Dam zegt:

        Beste Bob, bedankt voor je reactie.
        Ben benieuwd hoe het dan wel precies in elkaar stak ! ‘k Heb wel al hier en daar gelezen dat Hendrik Bennema en z’n zoon Menno Bennema behoorlijk veel hebben mee gemaakt in die periode met Rudolph de Mepsche. Ik wist niet dat Menno door stokken is geslagen..!
        Is dat in dezelfde kerk waar de grafzerk nog ligt van Gossie Hindricks (Bennema), overgrootvader van Menno, overleden op 19 april 1665 ligt ? ( Hervormde kerk te Noordhorn, ben ik 16 april 2016 nog binnen geweest ) En heb die dag ook boerderij Mokkenburg bezocht waar Menno en Sytske hebben gewoond.

        Kan ik je nog email sturen naar dit adres ? : L.BennematenBrinke@home.nl
        Ik zou graag meer willen weten over de geschiedenis van mijn voorouders Bennema.

        Met vriendelijke groet,
        Peter

      • Bob zegt:

        Geachte heer Dam, U mag mij rechtstreeks mailen via bovenstaand adres.Hierbij een correctie: niet Menno maar Dhr. Poort is destijds geslagen bij de NH kerk te Noordhorn welke overigens vrijwel volledig is betaald door mijn voorouders; renovatie van de kerk, toren,het vergulde paardje op de toren en ook de 2 familiebanken en de preekstoel zijn,mijns inziens, nog steeds in ons bezit.
        Eea is een zeer complex,uitgebreid doch een boeiende familiegeschiedenis.Ik moet U er wel op wijzen dat door mijn dagelijkse besgoines er weinig tijd voor heb.Ondanks dit is mijn voornemen dat het geheel in boekvorm gaat verschijnen.

        Hoogachtend, Lambertus (Bob) Bennema ten Brinke.

  4. Durk Doornbos zegt:

    vond in ons ‘familiearchie’f een handgeschreven ‘afschrift’ van Jacobus Bennema gedateerd 11 maart 1889, waarin hij een document citeert van Menno Bennema waarin deze het overlijden van zijn zoon beschrijft op 9 oktober 1750 in het regiment Oranje stad en lande in de slag bij Geertruidenberg. Tevens benoemt hij het overlijden van zijn vrouw Bennema van Toutenburg op 9 juni 1761. Is een van beiden hierin geïnteresseerd? Ik stam af van Durk Doornbos die in 1e huwelijk getrouwd was met Ettje Benema en daarna met Frouktje Auwema. Het is dus voor mij ver van mijn bed zullen we maar zeggen.
    Vriendelijke groet, Durk Doornbos

Laat een reactie achter op Durk Doornbos Reactie annuleren

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.