Noordhorn…Toén: Correctie en aanvulling: Achterweg zuid-noord, niét andersom….

Geplaatst op juli 7, 2010 door janbee

Of ik een nieuwe bril nodig heb? Je zou het (haast) zeggen…. Neem nou de foto die afgedrukt werd op de achterpagina van “Noordhorn Nu”, juli/augustus 2010. Een foto, afkomstig van oud-Noordhornse Coby Volberda-de Vries (nu Sneek) en in augustus 1948 genomen wegens het officieel heropenen van de Nutskleuterschool, aangepast aan de eisen des tijds. De inspectrice krijgt de sleutel aangeboden op een kussentje, gedragen door de kleutermeisjes Antje Triemstra en Coby de Vries. Allerlei toenmalige bobo’s erom heen, o.a. rechts Nutsbestuurder Sietse Klaver (en dus niet Lodewegen sr….).

Antje Triemstra en Coby de Vries bieden de sleutel van de Nutskleuterschool aan op een kussentje, aan de inspectrice van het kleuteronderwijs t.g.v. de heropening. Geen bewaarschool meer, écht kleuterschool!

Nu gaat het verder even niet om de personen op de foto, al wil ik nog steeds graag weten of er meer bekenden van toen op de plaat staan. Nee, het gaat om de situatie aan de Oosterweg. Na de publicatie in het maandelijkse Noordhornorgaan en op deze weblog kreeg ik prompt enkele snelle reacties. De eerste kwam uit Winterswijk, afkomstig van Douwe Bargerbos. Douwe is opgegroeid aan de Achterweg, niet zo ver van de Nutskleuterschool vandaan. Wat Douwe te melden heeft?
“Naar mijn bescheiden mening is het net “” andersom”. De foto is niet van noord naar zuid genomen, maar van zuid naar noord. Dus het is niet Bansema’s huis, maar het huis van lutje Jan de Jong. Als je verder kijkt, zie je immers huizen overdwars staan, daar waar vroeger o.a. Hoiting een winkel had. Op de foto herken ik in ieder geval Sietse Klaver, helemaal rechts.”
Prompt kreeg ik ter bevestiging een mailtje van Henk Geertsema: “Volgens mij is het huisje niet van Pieter Bansema, maar stond het huisje op de driesprong Moeshorn/Nieuwstraat/Achterweg, waar Knooihuizen en de familie De Jong hebben gewoond. Op de achtergrond de huizen van nú Johan Brilstra en Wijnoud Kuipers. Volgens mij staat rechts Sietse Klaver, de vader van Ina Tempel-Klaver.”
Goed dat zowel het Noordhorner krantje als deze weblog kritisch worden gelezen. Eigenlijk ‘verwijt’ ik mezelf dat ik beter had moeten kijken, maar ja, een échte Noordhorner ben ik natuurlijk niet…. Zowel Douwe als Henk: BEDANKT!  

Geplaatst in Noordhorn Toén | Plaats een reactie

Noordhorners….Toén: OLS-leerlingen (1974) en jeugdige zwembadgasten (1949)

Geplaatst op juli 6, 2010 door janbee

Klas 1-2 met juf Grietje van der Velde, schooljaar 1973-1974, school: OLS Oosterweg

De groepsfoto van de onderbouw (klas 1-2, het was nog Openbare Lagere School, het basisonderwijs was op komst) bleek ook geen topper voor wat betreft het aantal reacties. Wel een snélle, van Eppie Schipper (Aduard), twee dagen later gevolgd door die van Klaas van Houten jr. En Wietske van Dijk mailde dat zij ‘haar kleine broertje’ ontdekte op de voorste rij, derde van rechts… In juni reageerde Wietske Bijma eveneens op de foto uit het schooljaar 1973-1974. Op de foto staat als leerkracht Grietje van der Velde (Groningen), al dacht Klaas toen al met juf Gaal te maken te hebben… Grietje van der Velde kwam samen met mij (JB) in augustus 1972 kersvers naar de Noordhorner OLS. Zij als opvolgster van juf Pama voor groep 1-2-3, ik als opvolger van meester Ale Dijk voor groep 4-5-6. Op de eerste schooldag werden we ’s morgens vroeg verwelkomd door wethouder Jan van Veenen. Samen hebben we, zittend in of op de oude schoolbanken, het schooljaar ingeluid. (Voor zijn komst toén ben ik Van Veenen nog steeds dankbaar!)  Grietje en ik bleven in 1973-1974, maar toen was meester Simon van der Rest erbij gekomen, hij kreeg groep 3-4. De namen van de kinderen? 
Bovenste rij vlnr: Sieta Bijma, Eppie Schipper, juf Grietje, Fokko Hoeksema (terwijl ik dacht dat ’t Rennie Bijma was…) en Hannie Hiemstra; 2e rij van boven: Richard van der Veen, Chris Notenbomer, Jolanda Rieske, Heleen Wecke, Klaas van Houten en Egbert Geertsema; 3e rij van boven: Martin van Agteren, Nonnie Arends, Alle van der Sluis, Gerrit Bakker, Patricia Dull, Jannie Bansema en Jan Pol. Voorste rij: Tineke (maar ik denk Petra…) Kooistra, Hilje Schuiringa, Michel Renkema, Imco van Dijk, Frits Feenstra en Abel Wigboldy. Onduidelijkheid dus over Fokko Hoeksema of Rennie Bijma en onderaan links over Tineke of Petra Kooistra. (Ik dacht dat Tineke toen al een klas hoger zat). Wie het (beter) weet, mag het zeggen….

Een nieuwe foto met nogal wat gebreken, maar uitermate boeiend. Plaats: het zwembad van Noordhorn. Tijd: ruim 60 jaar geleden, plm. 1948/1949. (De foto is van Harry Hekkema). Wié staan er op? Reacties naar: jan_b@hetnet.nl of in de bus bij de Verlengde Oosterweg 33, 9804 RD Noordhorn. En wilt u een duidelijker afdruk? Laat maar weten!

(Eerder gepubliceerd in “Noordhorn Nu”, juli/augustus 2010, 7e jaargang, nummer 7)

OLS-kinderen, de oudste lichting zo te zien, aan de rand van het openluchtbad (aan het eind van de 'Badweg') plm. 1948/1949, dus ruim 60 jaar geleden

Geplaatst in Herinneringen, Noordhorn Toén | Plaats een reactie

Noordhorn: Wietske Kloosterhof-Boomsma: “Bessen plukken bie Geut….”

Geplaatst op juli 5, 2010 door janbee

Wietske Kloosterhof-Boomsma in de junizon op haar balkon van het appartementengebouw in Elst

Wietske Kloosterhof-Boomsma (65): “Bessen plukken bie Geut…”

“Jan!!” Wanneer ik de schaduwkant van het grote appartementengebouw in het Gelderse Elst bereik, klinkt er gidsend een stem van de bovenste galerij, vier hoog. De zon schijnt, Wietske Kloosterhof-Boomsma staat zomers gekleed, een lach op haar gezicht, de weg te wijzen richting hoofdingang. Je moet er wat treinkilometers voor verslinden, maar dan krijg je er ook iets voor terug: Een geanimeerd gesprek met een oud-Noordhornse die met een positief gevoel terugdenkt aan haar kinder- en jeugdjaren in dat eigenzinnige Groninger dorp.

Wietske Kloosterhof-Boomsma is in februari 1945 geboren, in het rechter diakoniehuisje aan de Nieuwstraatkant (nu garage Jan Tempel Jzn). Zij is het eerste kind in het gezin van Koert Boomsma.Van buurvrouw Aaltje Visser mag ze geregeld in de kinderwagen in de achtertuin van de Vissers staan. De diakoniehuisjes hebben immers geen tuin… In hetzelfde huisje woont achterin het gezin van Jan de Boer, met dochter Grietje. Wietske krijgt in de loop der jaren gezelschap van vijf broertjes en een zusje: Koert, Johan, Sjoerd, Piet (ja, de voorlichter van de Groninger politie…), Henk en Ria. Op deze gezinsgrootte is het ‘armenhuisje’ niet berekend. Het gezin Boomsma verhuist in 1950 naar de Achterweg, naar het huis waarin de Kamstra’s hebben gewoond. In 1955 volgt de verhuizing naar de Torenstraat, eerst aan één kant, later in het hele pand. (Nú Henk Koets). Als Wietske 16 is, gaat het gezin naar de Stad, is de Noordhorner periode voorbij. Wietske krijgt verkering, trouwt in 1965 met Menno Kloosterhof, die evenals zij bij de DOMO werkt. Zoon Jan wordt in 1966 geboren, de tweede zoon Koert een jaar later. Koert wordt ernstig ziek, longontsteking, overlijdt voor zijn eerste verjaardag. Ook Wietske haar man wordt ernstig ziek, knapt gelukkig weer op, maar wordt niet weer de oude. De DOMO-baan blijkt te zwaar. In 1971 besluiten ze naar Apeldoorn te verhuizen, Menno wordt daar koster bij de Gereformeerd Synodale Kerk. In 2001 besluiten ze naar Bemmel te verkassen, dichterbij zoon Jan, die in het Limburgse Stein is neergestreken. In 2007 overlijdt Menno; Wietske besluit naar Elst te verhuizen, naar een comfortabel koopappartement op de vierde verdieping. Ze geniet van het uitzicht, heeft het echter ook druk met vrijwilligerswerk o.a. bij Vluchtelingenhulp.
Wietske is in Noordhorn naar de Nutskleuterschool geweest, aan de Achterweg. Heldere herinneringen heeft ze niet echt, slechts enkele beelden. Bij een tante in Enumatil krijgt ze een keer een bank op de voet, levert een fikse ontsteking op. Rust is geboden, voet op de stoel, zuiveren in water met soda. (“Ik dacht dat het suikerklontjes waren…”) Niet alle buren herinnert ze zich, wel de familie Geut aan de overkant van de Nieuwstraat: “We gingen daar vaak bessen plukken, al vond ik de zwarte niet zo lekker”. En de familie Lodewegen, spelen met dochter Bieuwke (zie foto).

Beeld uit 1948. Links Wietske Boomsma, rechts Bieuwke Lodewegen, dochter van Joh. en Trien

De bedstee in het diakoniehuis herinnert Wietske zich, evenals die in het huis aan de Achterweg, tussen Bargerbos en Wonderman. “Was ik eens ziek, mázelen. Lag ik in de bedstee, bedsteedeuren bijna dicht…” Dan denkt ze ook aan de Sinterklaasviering. “Zie ik een zwarte hand om de hoek van de deur komen, pepernoten strooiend…” Herinneringen aan onweer. Moe Boomsma is heel erg bang voor onweer, maar heeft het niet op de kinderen overgedragen. Toen het eens flink onweerde in de periode-Torenstraat, zei pa Boomsma: “D’r kan niks gebeuren! De toren heeft een prima bliksemafleider!”
Na de Nutskleuterschool gaat Wietske naar de School met de Bijbel in Zuidhorn, aan de Gast. “Altijd lopend, de eerste drie jaar in ieder geval. Ik weet eigenlijk niet meer zo precies wanneer ik een fiets kreeg. Het was in de Torenstraat, toen was ik 10, of ouder.” Koert Boomsma heeft geen fors inkomen, in het gezin wordt elk dubbeltje omgekeerd voor het wordt uitgegeven. Pa Boomsma handelt in van alles en nog wat, verkoopt kalenders, heeft een agentschap van Turkenburgs Zaden, doet in ‘veegeneesmiddelen’, is melkcontroleur, maar ook meer dan 12½ jaar koster van de Ned.Herv.Kerk. “Toch hadden we een gezellige jeugd”, aldus Wietske. Met enige weemoed denkt ze terug aan ‘de krant op tafel, samen doppinda’s (‘sauskes’) eten. De spelletjes zoals “Mens-erger-je-niet!”en het door Koert en broer Pop Boomsma samen ontworpen “Flinten”, met 10 x 15 triplexplaatjes, voorzien van de nummers 1 tot en met 15: “Wie is het eerst de stapel kwijt?” (zie foto).

Het spel FLINTEN gespeeld in het gezin van Koert Boomsma: 10 x 15 triplexplaatjes met nummers. Wie kent het spel????!!!

Het gezin krijgt pas laat de beschikking over een TV, de opgroeiende jongens gaan wel eens bij anderen TV-kijken…
Wietske maakt de verhuizing mee van de school naar de Geert Waldastraat, de Vrijgemaakten gaan naar de Boslaan. Ze zit ook nog enkele jaren op de Chr.ULO. Door ziekte moet Wietske de eerste klas overdoen, in de tweede gaat het mis. Wietske wordt gehinderd door een sterke negatieve faalangst. . “Ik was als de dood dat ik een beurt kreeg…” De Noordhorner ULO wordt ingeruild voor de Prinses Julianaschool in Stad, opleiding ‘Huishoudassistente’. Wietske gaat bijna een jaar ‘op kantoor’ bij de firma Tiktak. Ze volgt de ‘Opleiding Ziekenverzorging’ in het pas gestichte “Zonnehuis”, maar dat blijkt het toch niet te zijn. In 1964 komt ze op kantoor bij de DOMO, waar ze Menno Kloosterhof ontmoet met bovengeschetste levensloop als vervolg.
Verdere herinneringen aan Noordhorn? Boodschappen doen bij Trip aan de Noorderweg, of bij bakker Wildeman. De lekkere allerhande-koekjes van bakker Van der Horn, of de mokkaschuimkoekjes… De melkboer aan de deur, het kleine winkeltje van vrouw De Vries bij de school aan het plein, de zondagschool van de Hervormde Kerk met Jantje Dijk en Fennie Dijck, de vossenjacht in de week voor Sinterklaas, etalages bekijken vanwege een raadspel of het zoeken van foto’s….
Het leven van Wietske is niet altijd over rozen gegaan, toch staat ze er nog middenin, ondanks het overlijden van haar man in 2007. “Misschien waren we wel Hervormd gebleven, als we niet uit Noordhorn waren vertrokken. In de Stad was het ánders. Te vrijblijvend. We hebben hier een geweldige gereformeerde gemeente in Elst, ik wil die gemeenschap kunnen voelen en dat lukt hier. Het versterkt, het ondersteunt je geloof!” (JB)

Wietske Kloosterhof-Boomsma in haar Elster huiskamer

Het appartementengebouw aan de rand van Elst met rechtsboven de prachtige woonruimte van Wietske Boomsma

©foto’s 1,4,5: jan blaauw, 13 juni 2010
foto’s 2 en 3: bezit Wietske Kloosterhof-Boomsma

(Interview eerder gepubliceerd in “Noordhorn Nu”, juli-augustus 2010, 7e jaargang nummer 7)

Geplaatst in Herinneringen, Noordhorn Toén | 3 reacties

Noordhorn Toén: Van bewaarschool naar officiële kleuterschool…

Geplaatst op juli 4, 2010 door janbee

De inspectrice van het kleuteronderwijs krijgt de sleutel van de Nutskleuterschool aangeboden door Coby de Vries en Antje Triemstra, augustus 1948

Van bewaarschool naar kleuterschool (Foto: Coby Volberda-de Vries)
In augustus 1948 vond er een in de Noordhorner geschiedenis onderschatte gebeurtenis plaats, hier in beeld vastgelegd. Toen ik de foto voor het eerst onder ogen kreeg, dacht ik aan onze voormalige koningin Juliana, ‘ergens’ op bezoek. De twee feestelijk geklede meisjes ondersteunden die veronderstelling, vooral door de fraaie hoedjes…. Noordhórn?? Wáár dan wel???! Aan de Oosterweg noordzijde, bij de vroegere Nutskleuterschool die naamloos door het leven ging? O, en wat voor huisje….. Daar rechts? Dat is het oude pand van Pieter Bansema, besproken in een recente “Noordhorn Toen”. Die zonnige morgen (gezien de schaduwen) in augustus 1948 kwam niét de koningin, maar de inspectrice van het kleuteronderwijs naar deze noordelijke contreien. In haar kielzog  autoriteiten, onder wie vast en zeker lokale gezagsdragers, al of niet met vestje en horlogeketting. De kleutermeisjes, die zich hier ontspannen tussen al die zondags geklede grote mensen bewegen? Rechts Coby de Vries, dochtertje van Jan de Vries en Anna Hekkema, in het gezelschap van Antje Triemstra, oogappel van pa Oebel en moeke Hiek. (Coby woont in Sneek, Antje is helaas jaren geleden om het leven gekomen bij een verkeersongeluk). Op een kussentje wordt de sleutel van de vernieuwde kleuterschool aangeboden aan mevrouw de inspectrice, die even later het volwassen worden van de school zal bekrachtigen. Geen bewaarschool meer die ‘slechts’ voor opvang zorgde en in het verleden vooral met vrijwilligers werkte, zoals ‘Taande Van der Molen’. Een échte kleuterschool met een speelplan en goed opgeleide kleuterleidsters. Toelating vanaf dit moment op 4-jarige leeftijd (zindelijk of niet….), géén jongere kinderen. Leidster toén was juf Zaagman, niet lang daarna opgevolgd door juf Siny de Jong. Nutsbestuurder Cees de Boer is in beeld en de man rechts? Doet me denken aan Lodewegen, de vader van o.a. Joh. en Leendert. Meer bekenden? Laat het weten! Belangrijk moment uit Noordhorn Toén!

Reageren? JB, 33 9804 RD, tel.503095. Of mailen: jan_b@hetnet.nl

Eerder gepubliceerd in “Noordhorn Nu”, juli/augustus 2010, 7e jaargang, nummer 7 (orgaan van de handelsvereniging ‘Fortuna’ en de Vereniging Dorpsbelangen Noordhorn)

Geplaatst in Noordhorn Toén | Plaats een reactie

Noordhorn: Reünie 2010 Nutskleuterschool en OLS/OBS – persoonlijke indrukken van een deelnemer

Geplaatst op juni 30, 2010 door janbee

Nog even een terugblik op dat 12-juni-hoogtepunt voor velen, de geslaagde reünie van de Nutskleuterschool en de OLS/OBS Noordhorn in en bij het dorpshuis aan de Noorderweg. Of eigenlijk in het hele dorp, want de lokale wegen die reünisten gaan zijn ondoorgrondelijk en altijd aangenaam! Het huidige schoolgebouw aan de Oosterweg, “Paluno” aan de Langestraat, de plek aan de Oosterweg waar vroeger de Nutskleuterschool stond, “De Gouden Leeuw” nu kostuummuseum, het café ‘Welgelegen’ van Sip en Tineke, al is Sip al weer heel wat jaren geleden overleden, de molen “Fortuna” of “Fortuin”……. Voor verreweg de meeste deelnemers een bijzonder geslaagde dag met lof en dank voor de organiserende commissie die kan terugkijken op een prachtig stuk “organisatiewerk”! (En inmiddels tijdens een nabespreking in principe heeft afgesproken over 5 jaar weer een reünie te organiseren!). 
Op de oproep om persoonlijke indrukken en/of gemaakte foto’s is tot nu toe weinig gereageerd. Jammer, maar het kan nog. Henk Geertsema (Noordhorn, Noorderweg) is een van de enthousiaste deelnemers, hij heeft zijn indrukken op papier gezet. Henk staat eveneens op de reüniefoto, die we hierbij afdrukken:

Een groepsfoto van reünisten, gemaakt tijdens de reünie op 12 juni jongstleden. Henk Geertsema zit vooraan, benen vooruit, dat kon niet anders, na de knie-operaties... WIE STAAN ER NOG MEER OP? Een heleboel bekenden zoals de broers Japenga, Harry Kuipers, Lukas van der Velde..... Nee, ik heb niet alle namen, maar dat komt nog wel....

 Reünie 2010
Zaterdag 12 juni 2010 was het een drukte van belang in en rond de nieuwe Dörpsstee, het dorpshuis van Noordhorn. Vele inwoners en oud-inwoners van Noordhorn uit heel Nederland en uit landen als Australië en Canada, waren naar de Noorderweg gekomen. Leerlingen, oud-leerlingen, leerkrachten, oud-leerkrachten, iedereen die vroeger en nu wat te maken hadden en/of hebben met de OLS/OBS, de Nutskleuterschool en de vroegere bewaarschool aan de Oosterweg, waren in de ‘Dörpsstee’. Het parkeerterrein bij het gebouw was al spoedig te klein en vele auto’s werden naar het oude Dörpssteeterrein gestuurd, waar een vrijwilliger hen een plaatsje aanwees.
Tegen 13.30 uur waren Gaatske en ondergetekende bij de Dörpsstee, waar een fotograaf klaarstond om je op de foto te zetten. In de hal van het gebouw stonden diverse vrijwilligers (organisatoren) om ons te voorzien van een button en een plastic tas vol wetenswaardigheden. In de grote zaal stonden tafels klaar, ingedeeld in leeftijdsgroepen. Wij kwamen bij de tafels terecht bestemd voor de oude knakkers van 1920 t/m 1939, en tot onze schrik bemerkten we dat wij daar ook bij hoorden, de oudste deelnemers….  Daar zaten al verschillende bekende en onbekende mensen. Ook een mevrouw Oukje de Vries (1937). We gaven elkaar een hand en vroegen: “Waar komt u vandaan?” “Uit Canada”, was het antwoord. Ze logeerde bij familie en had in de krant gelezen over de reünie in Noordhorn. “Daar moet ik ook heen!” had ze tegen de familie gezegd. Ze is in de vijftiger jaren met haar ouders, broer en zus geëmigreerd naar Edmonton (Canada). In Noordhorn hebben ze in ’t Buurtje bij de Noorderweg gewoond, het eerste huis. Toén wist ik het! U bent de dochter van Ep de Vries en Dien Hekkema, je zat vroeger op de regenbak naast het huis accordeon te spelen! “Dat klopt!” zei ze, “allenneg most Grunnegs proaten, Hollands verstoa k nait zo goud…” Na zoveel jaar nog Gronings praten, dat is geweldig! Ep de Vries werkte vroeger met mijn broer Douwe en met anderen als Dirk Jan van der Sluis en Jo de Haan bij Jan Boer, de laatste boerderij aan de ree waar Stigter nu woont. De boerderij van Jan Boer is al afgebroken. Het gezin De Vries bestond uit  Ep en zijn vrouw Dien Hekkema. Dien was een zuster van Anneke de Jong-Hekkema, getrouwd met Jan de Jong. Zoon Jan de Vries werkte vroeger bij Eppie Drenth die een garagebedrijf in Zuidhorn had, op de plaats waar nu drukkerij Hekkema (nog) zit. In Canada was hij chauffeur. Dochter Oukje heeft nog gewerkt bij Weitering en dochtertje Annie is in Canada overleden. Ep de Vries en zijn vrouw hebben goed geboerd, ze hebben met hard werken een boerderij opgebouwd. Oukje en haar man Hessler (achternaam) hebben het bedrijf overgenomen. Oukje haar man is al overleden, kinderen van hen wonen nu op de boerderij. Zij zelf woont een uur rijden van de boerderij. ‘Om de dag’ gaat ze er heen, ze is nog “still the Boss!”
Maandagmorgen 14 juni is ze met haar familie nog een paar uur bij ons geweest, foto’s kijken. Er waren nog foto’s van haar en haar zus Annie (Lagere school en ULO Hooiweg), op 26 juni is ze teruggegaan naar Canada.

Leerlingen en leerkrachten van de ULO in Zuidhorn. Op deze foto staat ook Henk Geertsema, met bril. Wie kent er meer namen????

Verder kwamen we Tjaard en Lies Renkema tegen uit Australië, ze hadden een vakantie in de Harz (Duitsland) gepland met een bezoek aan Nederland. Wat hebben we wat afgepraat! De jongste zoon Michel was bevriend met onze zoon Egbert en die hebben nog wel contact met elkaar. Egbert is in Australië geweest, Michel in Amerika bij Egbert. Tjaard en Lies hadden een bouwbedrijf, nu op pensioen (ze wonen ruim 30 jaar in Australië). Broer Gerrit Renkema en zijn vrouw waren er ook uit Australië, ze zijn 20 juni weer teruggegaan.
De reünie? Verder allemaal kennissen uit het verleden, jeugdliefdes ook van mij, jaren niet gezien, wel vaak eens wat van gehoord via familieleden. Later zijn we naar de OBS aan de Oosterweg gelopen, daar lag een grote foto-expositie van oude foto’s. Opmerkingen als “Weet je dat nog wel” waren niet van de lucht. De molen, de ‘Gouden Leeuw’ en café’Welgelegen’ werden goed bezocht.
Om 17.30 uur kon de eerste groep gaan eten, later volgden de andere groepen. Het was allemaal keurig verzorgd met een ruime keuze. Echt uit de kunst!
Er is veel bijgepraat door de bezoekers, gelachen, ernstige gesprekken gevoerd, handen geschud, gezoend. Zelf heb ik nog met Sietse Drenth gesproken. Sietses ouders hadden een klein transportbedrijf aan de Oosterweg, de Achterweg. Op de grote loods kan je de naam Drenth haast nog ontcijferen. Sietse woont met zijn gezin in Rotsterhaule (Friesland).
Met Leendert Kazemier ook gepraat, een echte Noordhorner van geboorte. Ik kende hem al toen hij bij Gerrit Noord Cafétaria (nu ’t Trefpunt Zuidhorn) achter het buffet stond patat te bakken en drankjes te serveren. Later moest Leendert in militaire dienst, tekende hij als beroeps bij de marechaussee, is in heel wat delen van de wereld geweest, nu met pensioen. Bijgepraat met de Jonkmannen, met Kamphuis, broer van Harm Kamphuis, die heel vroeger op Achterhofs boerderijtje hebben gewoond. (Oukje uit Canada sprak van Kamphuis’ gracht, om op te schaatsen). Gesproken ook met mevr. Van der Molen-Slagter, een zus van Tjeert Slagter, geboren in Oldehove, Jensemaweg, in het huis dat nu ‘Vermaning’ heet. Toen was het een 2 onder 1 kap woning, oud. Nu is het huis betrekkelijk nieuw. In Noordhorn hebben ze aan de Langestraat gewoond (nummer 27), waar vroeger een oud winkeltje van mevr.Dinkla was. In de noordkant van het huis woonde Van Royen, een oude man met een hondje. IN mijn jeugd zeiden de mensen dat meneer Van Royen van rijke komaf was, een familielid van hem zou destijds in de regering hebben gezeten. Het oude huis is afgebroken en opnieuw opgebouwd. Verder vertelde Appie Rosema mij dat hij vroeger gitaar speelde en dat hij samen met Oukje de Vries een optreden had verzorgd in café Buiter in Den Horn. Op de fiets heen en terug, 25 gulden per persoon verdiend. Sijtse Scheeringa was er ook en bracht de stemming er goed in. Meezingers, voetjes van de vloer, het Grunneger Laid, natuurlijk! Om 10 uur ’s avonds zijn we weggegaan, naar de bruiloft van onze nieuwe jonge buren. Jammer dat een oud-onderwijzer en zijn vrouw er niet bij konden zijn op de reünie.
Verder willen wij iedereen die bij de organisatie van dit grote feest was betrokken, zich het vuur uit de sloffen hebben gelopen, dagen, weken, misschien wel maanden lang, hartelijk bedanken voor al het werk dat ze hebben verricht (en dat geldt ook voor de bediening in de Dörpsstee!). Het was niet altijd gemakkelijk, maar ze hebben er een grote happening van gemaakt! En ik denk dat iedereen er zo over denkt. Ook al die mensen die van heinde en ver zijn gekomen bedankt! Het was geweldig! (En iedereen die niét geweest is, jullie hebben wat gemist!)
Henk Geertsema

PS. We hebben ook nog met de meisjes Busscher gesproken. Zij zochten naar foto’s van hun vader en moeder (die in maart 1954 verongelukten) en wilden weten of je nog iets over hun ouders kon vertellen. Niet veel over hun ouders, wel over oma en opa. Ook met Sinie de Jong gesproken, een goede kennis via mensen uit Zuidhorn, zij was vroeger kleuterjuf in Noordhorn.

Foto van de Nutskleuters bij de oude kastanje, in 1955. Met juf Sinie de Jong.

Geplaatst in Herinneringen, Noordhorn actueel, Noordhorn Toén, OBS De Molshoop | 1 reactie

Noordhorn: Foto Otto Koch op voorplat boek “Van bezetting tot bevrijding ZUIDHORN 1940-1945”

Geplaatst op juni 29, 2010 door janbee

Een uitvoerige reactie van Gert Slings (Lelystad) naar aanleiding van de foto die op de voorkant is afgedrukt van het boek: “Van Bezetting tot Bevrijding: ZUIDHORN 1940 – 1945”. Slings, in Zuidhorn opgegroeid, zijn vader was een van de leidende figuren in het Zuidhorner verzet, stuurde al twee keer eerder een reactie naar aanleiding van zijn onderzoek naar de personen die op de voorplatfoto staan afgebeeld. (Zie ook eerdere blogs over dit onderwerp). Eerst nog maar eens de foto op de voorplat:

De voorkant van het boek "Van Bezetting tot Bevrijding - Zuidhorn 1940-1945"

De foto in iets groter formaat, een bevrijdingsfoto uit 1945 (zie de volgende reactie van Gert Slings)

Reactie:
VOORTSCHRIJDEND INZICHT VOORPAGINA ZUIDHORN 1940-1945
Ik heb twee keer een stukje geschreven over de personen op de voorpagina van het boek “Van Bezetting tot Bevrijding ZUIDHORN 1940-1945”, onder redactie van dr. Harm Veldman.
Ik dacht ongeveer te weten wie erop staan. Dat blijkt toch niet het geval te zijn. Ik belde en mailde met Annemarieke Koch uit Soest en met Otto Koch uit Antwerpen. Fantastisch om elkaar na meer dan 55 jaar weer te spreken. Beiden waren het erover eens dat de zwaaiende man links niet hun vader Otto Koch was, maar oom Bob Göbel. Hij was een broer van hun moeder Tineke Koch-Göbel uit Utrecht, die bij zijn zus en zwager ondergedoken was.
Hun verhaal werd bevestigd door een mail van mijn broer Kees Slings uit Krimpen a/d IJssel. Hij schrijft mij: “Ik was erbij toen Otto Koch onvoorzichtig overstak tussen het nemen van twee foto’s door tussen twee Canadese bevrijdingstrucks. Zie pagina 192 en 195. Op de voorpaginafoto zie je wanneer je goed kijkt de twee trucks. Ze reden misschien 20 km per uur en Otto was allang snelheden van 222 km per uur gewend. Maar die boerenkinderen op klompen nauwelijks 22,2. Dus iedereen schrok behalve Otto. Hierbij suggereer ik dat Otto niet op de foto staat.” Aldus mijn broer Kees (22 april 1939).
Hoe goed ik ook kijk, ik zie maar één truck. Maar goed. Ik herinner me van deze foto niemendal. Daarom denk ik nu dat de vlaggende jongen naast Annemarieke Koch met haar strikken mijn broer Kees is. Hij zegt zelf: “De grootte van de flaporen wijzen richting Kees.”
 Samengevat: Op de voorpaginafoto staan van links naar rechts Bob Göbel, onderduiker uit Utrecht, Annemarieke Koch, Kees Slings, oma Lebret (moeder van Otto Koch), Leen en Kees van Otterlo (met alpinopetje). De foto is genomen door Otto Koch.
Over Otto Koch heb ik een artikel geschreven voor Wikipedia: http://nl.wikipedia.org/wiki/Otto_Paul_Koch
Ik denk dat we de waarheid zo aardig op de hielen zitten.

Gert Slings, Lelystad

Met dank vanzelfsprekend aan Gert Slings! Mocht er meer ‘boven water’ komen, we houden ons van harte aanbevolen! (jan_b@hetnet.nl)

Geplaatst in Noordhorn Toén | Plaats een reactie

Noordhorn: ’t Jonkie in de hertenwei, gedicht: Anna Mölder

Geplaatst op juni 28, 2010 door janbee

Waakzaamheid troef bij moeder damhert, haar jong optimaal beschermend. Niets lijkt haar te ontgaan.

Het gaat goed, denk ik, met ’t jonkie in de hertenwei’. Het beestje loopt vief door de hertenkamp, samen met zijn mamma. Een bokje vermoedelijk, en dat’s toch wel jammer, vindt hertenhoofdman Henk de Weerd. De hinde wijkt niet van de zijde van haar kalfje en houdt de wijde omgeving scherp in het oog. Ze ziet ‘alles’, ook fotografen die proberen de ‘moe+kindtafereeltjes’ vast te leggen.
Anna Mölder maakte een gedicht over het pril geluk bij de damherten.

Jonkje
 
Je moeder staat helemaal over je heen
je past nog net onder haar rokken
 
Vanuit de bescherming
kijken je hertbruine ogen
nieuwsgierig naar mens en hond
 
Nog even, dan ga je los
Je geeft je moeder een neus
Je zegt: ik kom terug hoor
joehoe, echt…heus.
 
Anna Mölder
25 juni 2010

Een drinkpoging zonder resultaat, de hinde heeft niet altijd 'drinkuur'

t Jonkie te midden van de volwassen damherten, dat moet toch wel een veilig gevoel geven...

Soms zijn moe en kind zat van de extra aandacht en proberen die snelhoevig te ontlopen...

©foto’s: jan blaauw, 28 juni 2010

Geplaatst in Noordhorn actueel | 1 reactie

Noordhorn: ’t Kompas: B van Basis, C van Christelijk, D van Dalton….

Geplaatst op juni 26, 2010 door janbee

Foto uit 1991, de situatie aan de westkant van CBS 't Kompas, nog net links te zien, in beeld. Nog geen Esdoornstraat dus... (Foto: Piet Niemeijer)

Ooit was ’t Kompas spiksplinternieuw, eind 1976. Een artikel uit de toenmalige ‘Leekster Courant’ spreekt van “een zeer belangrijke voorziening voor Noordhorn” en gezien  het feit dat nu na 34 jaar opnieuw fiks is geïnvesteerd in de schoolaccomodatie blijft die constatering recht overeind. (Tussentijdse verbeteringen laten we nu gemakshalve buiten beschouwing).
De feestelijke opening werd destijds verricht door burgemeester Haye Sybesma die de komst van ’t Kompas ‘voor een evenwichtige opbouw van het dorp” een goede zaak noemde. Hij constateerde dat “het leerlingenaantal van zowel de openbare als de Christelijke school zo is, dat de onderwijsvoorzieningen niet in gevaar zijn. We moeten koste wat kost voorkomen dat de kleuter- en lagere scholen uit het dorp verdwijnen.”  (Vooral dat ‘koste wat kost’ intrigeert….) De burgemeester was wel zo eerlijk te erkennen dat de komst van de school voor discussie had gezorgd en dat memoreerde schoolbestuurvoorzitter Cor Eleveld óók. Oorspronkelijk was een uitbreiding van de school aan de Geert Waldastraat voorzien, maar uiteindelijk werd besloten een Noordhorner vestiging te realiseren. (Ruim 30 % van de leerlingen aan de Geert Waldastraat kwam uit Noordhorn; de situatie bij brug en rijksstraatweg werd steeds drukker; sommige ouders bespraken openlijk een eventuele keus voor de openbare school…) In 1973 startte de dépendance in een noodgebouwtje bij “De Wegwijzer“, het verenigingsgebouw van de Hervormde Kerk aan de Oosterweg.

Het eerste onderkomen, de dépendance van School met de Bijbel Geert Waldastraat, aan de noordkant van 'De Wegwijzer'

Juf Knobbe was de eerste leerkracht, voor de gecombineerde eerste en tweede klas. In maart 1974 werd een aanvraag ingediend voor een nieuw schoolgebouw en in april daaropvolgend was er al een positief antwoord van het gemeentebestuur. (Zelden heeft het bestuur van onze gemeente zo snel ‘zo’n ingrijpende beslissing genomen…) Jan Santing werd ’t eerste “hoofd der school“, in het schooljaar 1974-1975 startend in noodgebouwen met klas 1 tot en met 4. In 1975 kwam hier de vijfde klas bij, in 1976 dus een volwaardige school met zes leerjaren.
Henk Bronsema, voorzitter van het kleuterschoolbestuur, had meer moeite de Chr. kleuterschool van de grond te krijgen. Het Ministerie wees een eerste aanvraag af. Veel later kon alsnog worden aangetoond dat er voldoende interesse bestond en werd er een combinatie gemaakt met de plannen voor de lagere school. De integratie van het kleuter- en lager onderwijs stond immers voor de deur. (Nauwelijks meer voor te stellen dat er toen in de ‘kleine’ gemeente Zuidhorn een aparte vereniging voor het Chr. kleuteronderwijs en een voor het Chr. lager onderwijs was…)
Die nieuwe school was dus toen al én voor de kleuters én voor de lagere-schoolleerlingen, vier lokalen en een gemeenschapsruimte als centrum, aansluitend op de speelhal voor de kleuters. Alle sprekers in koor: “De nieuwe school is bijzonder fraai en doelmatig ingericht!”

Nog een foto van het eerste onderkomen aan de Oosterweg, waar juf Knobbe startte met klas 1 en 2. Later kocht dominee Tukker het gebouwtje, maar uiteindelijk werd het gesloopt in verband met de uitbreiding van 'De Wegwijzer'

Dat geldt nu dus wederom voor diezelfde school na de grondige renovatie! Geen kleuter- en lager onderwijs meer, maar geïntegreerd basisonderwijs. De school houdt nadrukkelijk haar Christelijke signatuur, bestuur en veel ouders hechten daaraan. Bovendien heeft de school een aantal jaren geleden het Dalton-certificaat verkregen, na een intensieve voorbereiding op dit onderwijsvernieuwingsgebied. (Daltononderwijs is ‘ontworpen’ door grondlegster Helen Parkhurst, omstreeks 1920, in  de plaats Dalton (Massachusetts, USA) en wordt gekenmerkt door vrijheid, individualisering, differentiatie en stimuleren van samenwerking tussen leerlingen. Dag- en weektaken waren/zijn middelen om de doelstellingen te realiseren).  Het vernieuwde schoolgebouw is niet alleen een voorwaarde, maar ook een stimulans om de doelstellingen te verwerkelijken, al blijft onderwijs vooral mènsenwerk!
Of Noordhorn blijft beschikken, ‘koste wat kost’, over twee (drie bleek te veel…) goed draaiende, knap ingerichte basisscholen? De tijd zal het leren…. ’t Kompas kan er in ieder geval de komende jaren eerst weer tegen!

Een groepsfoto van een Kompasklas uit 1985 met meester Kees Kugel. Wié staan er op de foto????? (Foto: Anja Meijer)

Een foto van 't Kompas uit 2007, met de volledige naam op de gevel

De school is gerenoveerd, het feest voorbij. Versoberde naam op de gevel...

Foto’s: Anja Meijer (1985), Piet Niemeijer (1991) en Jan Blaauw (2x 1974, 2007 en 2010)

OPROEP: Wie heeft er foto’s of ander materiaal (leerlingen, leerkrachten, activiteiten etc.) betreffende CBS ’t Kompas? (Alsmede Geref.Basisschool ‘Willem Lodewijk’) Dan kan er in de komende jaren ook regelmatig aandacht op deze weblog worden besteed aan de geschiedenis van deze beide scholen! Graag beschikbaar stellen aan J.Blaauw, Verl.Oosterweg 33, Noordhorn. Na scannen weer retour! (Mailen kan ook in een zo groot mogelijke resolutie: jan_b@hetnet.nl)

Geplaatst in CBS 't Kompas, Herinneringen, Noordhorn actueel, Noordhorn Toén | Plaats een reactie

Noordhorn: CBS = CDS ’t Kompas, grondig gerenoveerd, prachtig resultaat!

Geplaatst op juni 24, 2010 door janbee

Het huis-aan-huis bezorgde kaartje (waarschijnlijk bij het ene huis wat eerder dan bij het andere…) doet het ‘grote vergeten’ vergeten. O ja, dat is ook zo, het is de dag van de heropening en het open huis van “’t Kompas” na een ingrijpende opknapbeurt! De school heeft een kwart jaar gastvrijheid genoten in het dorpshuis dat daarmee tijdelijk zijn schoolfunctie terugkreeg (met iets andere grondslag…). Nu is het gemotiveerde team en de Kompaskinderschare weer neergestreken aan het Hamsterpad, de verfraaide thuisbasis. Ik kijk op mijn horloge en besluit alsnog met Canon en al een kijkje te gaan nemen, al is het bijna sluitingstijd. (De officiële bobo-bijeenkomst is ’s morgens al geweest, daarvoor hoef ik het niet te laten…) Buiten maak ik meteen enkele foto’s, maar wordt door enkele enthousiaste ouders meteen uitgenodigd binnen een kijkje te nemen, het is de moeite waard. Marco Kooi, betrokken ouder, bovendien goed ingevoerd in de bouwmaterie, gidst me door de school die er inderdaad als nieuw uitziet. Prachtig! Ik krijg herstartneigingen, maar sta ook meteen weer te trillen op mijn benen. Kunnen mijn onderdanen deze weelde niet (ver)dragen? Gauw maak ik wat foto’s, begeleid door de geestdrift en de sympathie van de laatst aanwezige leerkrachten en ouders. (Excuses voor het oponthoud…)  De renovatie heeft een paar eurocenten gekost, maar dan heb je ook wat! Marco Kooi legt me de finesses uit van het CO2-gestuurde ventilatiesysteem, waardoor het binnenklimaat aanmerkelijk is verbeterd. Buiten zijn er kunststof rabatdelen aangebracht, evenals nieuwe kozijnen en boeiranden. “Kijk, zie je al die ontluchtingsroosters?” Ik kijk gewillig de goede kant op, geïmponeerd. Binnen zijn er nieuwe plafonds, een nieuwe vloer, een vernieuwde docentenkamer, optimaal opgeknapte lokalen…. Het zal niet voor iedereen gelden, maar mij lijkt het een feest om naar school te gaan, naar CBS, pardon, naar CDS ’t Kompas. (Al staat er op de buitenkant nog steeds CBS…) Deze Daltonschool kan er weer tegen, het werd tijd! Kompas, proficiat!

Na een bijzonder geslaagd Open Huis, begunstigd door zonnig weer, is het goed opruimen

Een prachtig onderkomen voor de jongste kinderen. Ook hier aandacht voor WK Voetbal en Oranje...

Er is een heerlijk leeshoekje gecrëeerd, lekker licht en luchtig met prachtig materiaal

De leeshoek vanuit een andere hoek, mét de voorkant van het boeiende boek op de kast

Een van de gerenoveerde binnenruimtes, ook in het teken van de 'Oranjekoorts'

Nog even napraten over een drukke, maar bijzonder geslaagde dag. Het geeft een goed gevoel, nu nog de laatste loodjes tot de zomervakantie!

En ja, dat napraten had ook gekund in de docentenruimte die een ware metamorfose heeft ondergaan. Nieuw meubilair verdient een fleurig bloemetje!

Buiten op het plein is het nog heerlijk toeven, nog lang geen 'sluitingstijd' voor deze jongedames!

©foto’s: jan blaauw, 23 juni 2010

De voorkant van het uitnodigingskaartje, zoals het in het dorp werd verspreid

Geplaatst in CBS 't Kompas, Noordhorn actueel | Plaats een reactie

Noordhorn: Zómer, jong leven, een ommetje….

Geplaatst op juni 22, 2010 door janbee

Eindelijk: ZOMER! (Zelfs Geert Wilders geeft ’t toe, al verschil ik van mening met deze van-dik-hout-zaagt-men-plankenpoliticus voor wat betreft het niét doorgaan van Paars-plus….). Een ommetje ter verstrooiing, het verzet de zinnen en oefenen met de ‘nieuwe’ lens doet fotograferen. Jong leven in de hertenkamp, verzorger Henk de Weerd meldde het gisteren al, één van de hinden baarde een nakomeling die zich vanmiddag de zon graag liet welgevallen. Bij de gracht bovendien jonge eendjes, zich koesterend in diezelfde zonnewarmte.  Wegwerkers herschikken de straatstenen aan de zuidkant van de Borgweg.Langs de Meidoornstraat een kikker die beschikt over een modern podium van piepschuim. Pony’s ten zuiden van de Esdoornstraat, Jantina’s hond die onrustig wordt van mijn omgekeerde pet, het hondje van Leendert en Saakje die mijn hoofddeksel niet eens ziet zitten en natuurlijk al dat oranje in de bomenbuurt: vlaggen, vaantjes, slingers…  Hier leeft het WK, terwijl ik het eigenlijk al wel heb gehad met dit overgewaardeerde, volstrekt vercommercialiseerde zogenaamd sportieve evenement. Kan daar geen gebeuren van worden gemaakt zoals vroeger het programma ‘Top of Flop’ van presentator Herman Stok? Gewoon het publiek laten stemmen… Stuur ze naar huis die ‘Haantjes’ en al die andere, over het paard getilde voetballers!

Het jonge damhertje bij het hekwerk, een spannende eerste dag. (Foto: Henk de Weerd)

 

Vanmiddag zelf geconstateerd, een jong damhertje in de hertenkamp! Voorlopig geen beweging in te krijgen...

Moe damhert voert allerlei afleidingsmanoeuvres uit om haar baby te behoeden voor al te nieuwsgierige blikken of ongewenste toenaderingen

De overige hindes staan letterlijk langs de kant... Wel gedekt, niet bevrucht? Afwachten... Zoekplaatje: Welke kop hoort bij welk lijf?

Jonge eendjes in het gras bij de gracht, moe eend blijft beschermend dicht in de buurt

Of er zeven kikkers in deze sloot zitten? Waarschijnlijk nog wel meer... (Al weet ik niet of het piepschuim de waterkwaliteit beslissend aantast...) In ieder geval heeft déze kikker er een podium van gemaakt...

Ook de wegwerkers genieten van de zomerzon, het herleggen van de Borgwegstraatstenen wordt zo een seizoenfeest

Of er van jong leven sprake is in deze ponywei, weet ik niet, maar zo te zien kan er wel jong leven van komen...

De huishond van de familie Meijer, klein maar dapper en zich niets aantrekkend van welk merk fototoestel dan ook....

Last en voor sommigen zoals ik ook 'least', de overduidelijke blijken van steun aan het Oranjeteam in Zuid-Afrika. Wie weet helpt deze supporting op afstand, duimen is natuurlijk minder zichtbaar....

©Foto 1: Henk de Weerd – juni 2010
©Overige foto’s: Jan Blaauw – juni 2010

Geplaatst in Noordhorn actueel | Plaats een reactie