Noordhorn Toen: Voorbereidend werk bouw spoorbrug 1931

Geplaatst op april 22, 2012 door janbee

Bouw spoorbrug, 1931. (Foto: collectie Tjeert van Hoogen)

Opvallend bericht in de media, begin april: De fractie van de Christen Unie in de Friese Staten maakt zich zorgen over de ontwikkeling van de spoorverbinding tussen Leeuwarden en Groningen. En dan met name over het voornemen van de Groninger GS om de nieuwe spoorbrug nabij Noord- en Zuidhorn niet te voorzien van dubbel spoor, dat scheelt enkele miljoenen euro’s. Die nieuwe spoorbrug annex kanaalcorrectie zou eigenlijk in 2015 klaar moeten zijn. Of dat nog steeds haalbaar is? Die vraag kan ik niet beantwoorden. Ik kan wel aan de hand van een foto uit de collectie van Tjeert van Hoogen een beeld oproepen van de bouw van de huidige spoorbrug, in 1931, vóór het Van Starkenborghkanaal werd gegraven (1932-1938). Merkwaardig genoeg is die huidige spoorbrug wel zo gebouwd dat er “in de toekomst” gebruik zou kunnen worden gemaakt van dubbelspoor…. Toen ik bijgaande foto bekeek, moest ik aanvankelijk voor mezelf de vraag beantwoorden: ‘Waar ben ik???!’ (Ruim 80 jaar geleden, ik was toen nog toekomstmuziek in huize-Blaauw…..) De foto is ook niet van uitzonderlijke kwaliteit, de lucht telt niet mee, één bonk grijs… De bomen op de achtergrond zijn de toenmalige bomen langs de Mokkenburgweg en de Schipsloot. De fotograaf stond dus aan de Zuidhornkant, dat is voor Noordhorners minder gewoon. Het beeld is verder tamelijk chaotisch. Op de voorgrond een drietal bobo’s, terwijl iets verderop een elftal(!) werklui bezig is een betonmolen op zijn plaats te krijgen. Historisch gezien is de linkerkant van de foto het interessantst. (Hoe de spoorbaan loopt en de brug komt te liggen, ik lees het niet af aan deze kiek…) Helemaal links op de achtergrond staat het Noodslachthuis, er zijn niet veel oudere Noordhorners meer met herinneringen aan deze voorziening. Ook links, meer naar voren, de Flintenkloppersloods…. Daar verdienden sommige mensen (werklozen?) een niet al te dik belegde boterham met het kapot slaan van forse stenen, het puin was noodzakelijk materiaal bij de spoorverbetering. Heel vaag, rechts van de loods, achter de stelling, een overwegwachtershuis, was er dus ook nog in ’31… Géén afwateringsmolen…. Historisch beeld tussen Noord- en Zuidhorn, toén! (JB)

Reageren? JB, 33 9804RD, tel.503095. Of mailen naar: JanBlaauw@hetnet.nl.

Eerder gepubliceerd op de achterkant van “Noordhorn Nu”, mei 2012 (negende jaargang, nummer 5), maandelijks orgaan van de handelsvereniging “Fortuna” en de Vereniging Dorpsbelangen Noordhorn.

Geplaatst in Noordhorn Toén | 1 reactie

Noordhorn: Compliment voor GROENwerkers gemeente Zuidhorn!

Geplaatst op april 21, 2012 door janbee

Moet je eens even kijken hoe het vieze, vuile, verrommelde, bescheten verbindingspad van de afgelopen weken/maanden tussen Nieuwstraat en Verlengde Oosterweg er nu weer bij ligt:

Je kunt bijna van de tegels eten!! Bij wijze van spreken…. En je kunt elkaar weer op een fatsoenlijke manier passeren, zonder dat je aan de kant moet en in de hondenpoep terecht komt… En nu maar hopen dat we met elkaar de boel weten te onderhouden. Niet zo maar meer rommel weggooien, geen honden daar (of waar dan ook) laten poepen zonder de boel op te ruimen…. GROENwerkers van de gemeente Zuidhorn: Compliment en bedankt!

Toch ook nog enkele minder florissante beelden. De foto’s zijn al enige weken oud, maar het probleem ‘spreekt’:

Deze rommel trof ik aan langs het paadje tussen de parkeerplaats bij het gymgebouw en de kerk, zo maar in de bosjes gesodemieterd! (Neem ik aan). Gelukkig was de rotzooi enkele dagen later weer opgeruimd (door aanwonenden?), maar tekenend voor een foute mentaliteit blijft het. (Vind ik….)

Deze rommel in de sloot bij het pad tussen Nieuwstraat en Verlengde Oosterweg ligt er nog steeds, dat werd de groenwerkers van de gemeente blijkbaar te bar… Uiteindelijk zijn zij er voor het groenonderhoud in de openbare ruimte en hoeven ze niet te worden omgeschoold tot afvalbergers op particulier terrein…..  Maar bar en boos vind ik het wel en allerminst een visitekaartje!

©foto’s: jan blaauw, maart/april 2012

Geplaatst in Noordhorn actueel | Plaats een reactie

Noordhorn: Borg? Heerlijkheid? Vraag beantwoord: Geen borg Noordwijk, maar Jensemaborg (Oldehove)

Geplaatst op april 20, 2012 door janbee

Enkele dagen geleden liet ik op deze weblog de volgende tekening van een borg zien:

Onder de ‘tekening’ (gravure? Ets?) staat: Diest te Noordhorn in ’t Westerkwartier.
Ik had deze illustratie gekregen van Jakob Meijer  (Noordhorn) via zijn vader Leendert. Jakob heeft deze afbeelding gevonden via internet, al weet hij niet exact meer op welke website. Hij herinnert zich iets als “Schatkamer Rotterdam”.
Na plaatsing als blog kwam er een reactie binnen van Tjeert Slagter (Emmeloord):
“Deze afbeelding staat ook in het boekje “in en om de kerk“
met een verhaal over een eigenwijze jonker.”
Ik dacht dat Tjeert het boekje “In en om de kerk van Noordhorn”  (Wija Friso, uitg. Profiel, 1992) bedoelde, ben gaan zoeken naar de afbeelding en de jonker, maar tevergeefs…. En de illustratie en de jonker niet gevonden…
Uitkomst bracht een bericht van Theo van Hoogen die door zijn zoon op het juiste spoor is gezet. De laatste herkende de afbeelding en wist te vertellen dat ie staat afgedrukt in het befaamde boek “De Ommelander borgen en steenhuizen” van dr.Formsma, mevr.Luitjens en dhr.Pathuis. Dat boek heb ik zelf ook, maar waar? Even zoeken, toch gevonden…. Bladzijde 317, ja, Van Hoogen jr. heeft gelijk! Het betreft niét een afbeelding van de borg “Noordwijk”, maar het is een door Stellingwerf gemaakte tekening van de Jensemaborg”, die heeft gestaan aan de noordkant van de huidige Jensemaweg, de verbindingsweg tussen Balmahuizen/Frytum en Saaksum-Den Ham. In Oldehove dus, al is het wel dichtbij Noordhorn. Van deze “Jensemaborg” is niet veel meer over, al is de plaats waar ie stond wel bekend. Geen borgstee en binnengracht meer, het schathuis heeft zich ontwikkeld tot een boerderij met een lange ree.
Wie de geschiedenis van de Jensemaborg en de bewoners exact wil weten, kan het beste de tekst in het boek van Formsma c.s. lezen op de pagin’s 315  t/m 318. Dan wordt ook de naam Diest duidelijk. In 1656 kocht Johan Wilhelm van Diest de borg met 44 grazen land en bijbehoren voor 20.000 gulden….  In 1682 erft hun zoon Joan Christoffer van Diest de Jensemaborg en via hem wordt zijn zuster Maria Isabella de eigenares. Zij is getrouwd met Ludolf Luurt Ripperda van Winsum. Hun roemruchte zoon is Johan Willem Ripperda die in 1704 in het bezit komt van de borg na de dood van zijn moeder. Deze Ripperda was een avonturier die zelfs minister-president in Spanje is geweest… (Op de Jensemaborg heeft hij niet lang gewoond). Zoon Ludolf Luurt Ripperda heeft de Jensemaborg waarschijnlijk laten slopen, in het begin van de 18e eeuw. (Gegevens ontleend aan “De Ommelander Borgen & Steenhuizen”, pagina’s 315 t/m 318).

Bovenstaande illustratie staat op pagina 317 van het genoemde boek van dr.Formsma c.s.

Geplaatst in Noordhorn (regio), Noordhorn Toén | Plaats een reactie

Noordhorn: Zonsondergangen, deel 2…. Verslavend?

Geplaatst op april 19, 2012 door janbee

De ondergaande zon, die blijft me bezig houden. (Je zou er haast wat van gaan denken….) Na een enveloppen-met-inhoud-rondbrengtochtje door het dorp liep ik voor alle zekerheid toch maar weer even ‘buitenom’, via Schippersstraat en N355.  Lutje Canon in de jaszak, en al gauw eruit.  Resultaten:

Vind ik zelf een heel bijzondere, maar dat is nogal persoonlijk.  Waar ik deze heb gemaakt? Raad eens….


Deze is herkenbaarder, nog geen vijf minuten later, langs de N355 bij het bedrijfsverzamelgebouw… Toch een heel andere lucht!


Toen dacht ik, nu wordt het niks meer… De zon kwam achter de wolken vandaan, scheen feller, was geen lens op te richten. Doorlopen dan maar, langs de keerlus van de bus (waar overigens zelden een bus keert…). Al op weg naar huis, keek ik voor alle zekerheid toch nog maar even om…  Mooi toch?


Thuis gekomen kon ik de verleiding niet weerstaan om toch nog maar even naar de vliering te gaan…. Dakraampje open en een laatste ‘zonsondergang’ gekiekt (wat déze dag aangaat…)

©foto’s: jan blaauw, 19 april 2012  (Canon Powershot A495)

Geplaatst in Noordhorn (regio), Noordhorn actueel | Plaats een reactie

Noordhorn: Zonsondergang boven Oxwerd en N355, steeds hetzelfde, altijd anders…..

Geplaatst op april 19, 2012 door janbee

Karel Sikkema (van de Handelsweg) zei het gisteravond al in het voorbijgaan: “Mooie plaatjes!” Het benen strekken gisteravond met de klok mee, de zonsondergang tegemoet rond de paardenschuur van Jan Tempel aan de N355, op enige afstand. Geen felle kleuren deze keer, maar wel een intrigerende lucht, met vuurspuwende drakenkoppen, of is het een bijtende krokodil… Ach, met een beetje fantasie kom je een heel eind Noordhorn rond! De plaatjes:

De N355 met immer voortjagende auto’s en een beeldverstorende lantarenpaal…. De paardenschuur van Jan Tempel met ingebouwde container en caravan… De boerderij van Smid richting Niezijl op de achtergrond…. De snel verkleurende avondlijke ruimte rond Noordhorn, steeds hetzelfde, altijd weer anders!

©foto’s: jan blaauw, 18 04 2012 (Canon Powershot A495)

Geplaatst in Noordhorn (regio), Noordhorn actueel | 1 reactie

Noordhorn: Borg? Heerlijkheid? Te Noordhorn in ’t Westerkwartier…

Geplaatst op april 18, 2012 door janbee

In het boek “Noordhorn vanaf de schamel” (brieven van schoenmaker Hes), uitgegeven door de Historische Kring Zuidhorn, bewerkt en aangevuld door Piet Helmus, wordt ook aandacht besteed aan de borg “Noordwijk”. Een brief van Hes gaat over “Mijnheer Jan”, een lid van de familie Geertsema, de laatste bewoners van de borg, waaraan de Noordwijkweg zijn naam ontleent.
Of het daarbij gaat om de volgende borg of heerlijkheid?
Afbeelding

Dit is de kopie van een prent die ik kreeg via Jakob Meijer (Prof. van Giffenweg), de zoon van Leendert en Saakje. Jakob is als vrachtwagenchauffeur vaak en veel onderweg, heeft wel eens wachttijden en gaat dan af en toe  speuren naar sporen van zijn geboorteplaats. Zoals zo’n prent als deze…. Gevonden ergens in de Randstad, maar daar zal ik Jakob nog eens naar vragen.
Ben wel benieuwd of dit “Noordwijk” (of “Noorddijk”) is, of toch een andere borg, huis of heerlijkheid, hier in het vroegere Noordhorn…

Geplaatst in Noordhorn Toén | 1 reactie

Noordhorn: CULTURELE AVOND Dorpsbelangen+Molencommissie, d.d. 26 april a.s.

Geplaatst op april 17, 2012 door janbee

UITNODIGING

    
Dit jaar organiseren de Vereniging van Dorpsbelangen en de Molencommissie in Noordhorn alweer de 13e   culturele avond. Dit jaar zijn de basisgegevens als volgt:

 

Donderdag 26 april 2012

In de Dörpsstee

Aanvang 20.00 uur

Lezing door de heer Dr. Jan van den Broek

Voormalig gemeente-archivaris van Groningen

over

Tussen Aduard en Grijpskerk

Landschap en waterbeheersing tot ca. 1600

Gratis toegang

 

De onderwerpen van deze lezingen hadden steeds betrekking op Noordhorn of zijn omgeving, zoals de slagen op het Norritsveld en bij Oxwerderzijl, boerengeslachten bij Noordhorn, reliëfverschillen in het landschap, wierden, volksvertellingen of de bakker, de mulder en de sarrie.

De afgelopen jaren trokken deze avonden vaak een groot publiek.

Vroeger organiseerde Het Plaatselijk Nut Noordhorn elk jaar zo’n culturele avond. Dat Nut is echter ongeveer 25 jaar geleden opgehe­ven. De Molencommissie en Dorps­belangen hebben samen deze traditie weer opgepakt.

Hieronder een korte samenvatting van de lezing door de spreker zelf:

In de streek tussen Aduard en Grijpskerk grenzen verschillende landschapstypen aan elkaar. Laagland, zandruggen, riviertjes, geulen, dijken en kanalen vormen samen een ingewikkeld patroon dat om verklaring vraagt. Een lastig probleem hierbij is, dat uit de middeleeuwse periode vrijwel geen oude documenten zijn overgeleverd. We moeten het daarom doen met oude en nieuwe landkaarten, hoogte- en bodemgegevens en de schaarse snippers aan schriftelijke informatie die we nog hebben. Tijdens mijn voordracht zal ik gebruik maken van hetgeen tot nu toe al bekend was, maar ook – met de nodige voorzichtigheid – enkele nieuwe inzichten presenteren over de geschiedenis van het landschap en de waterbeheersing in de periode tot ca. 1600.

Wij zijn er trots op U te kunnen uitnodi­gen voor de dertiende lezing in deze nieuwe reeks

Inlichtingen:

Namens Dorpsbelangen:                                                   Molenaar:

Derk-Jan van den Bos                                                      De heer D. Schouten

Schippersstraat 2                                                              Borgweg 72

9804PN Noordhorn                                                         9804RT Noordhorn

Tel.: 0594-503203                                                                       Tel.: 0594-500934

Geplaatst in Noordhorn (regio), Noordhorn actueel, Noordhorn Toén | Plaats een reactie

Noordhorn: Topper van Toén Joh.Lodewegen voor slagerij Ploeg, jaren dertig

Geplaatst op april 17, 2012 door janbee

Nog eens de foto waarop wielertopper van toen Joh.Lodewegen poseert, samen met zijn toenmalige ‘sponsor’, wagenmaker Albert Postema.

Het gaat echter om de achtergrond, waarop het pand staat van de toenmalige Ploeg-slagerij. Ik kreeg een reactie van Hanna de Vries, de huidige bewoonster van het pand, samen met broer Klaas. In het pand is al sinds 1946 het Tweewielerhuis S. de Vries gevestigd.
Hanna vertelt:
“Het EGD hokje is in puin gereden door een auto. Toen is het bij ons voor de gevel van de woning geplaatst. Mijn moeder wilde het hier niet houden. Toen is het verplaatst naar een plek tussen onze werkplaats  en de schuur van Jan Schuitema. Toen onze vader het perceel van Jan Schuitema had gekocht en op die grond een nieuwe showroom wilde gaan bouwen, is het elektriciteitshokje in een betonnen bekisting in onze winkel geplaatst. Nu nog aan de buitenzijde zichtbaar! ”
Aanvullend schrijft Hanna: “De naam van onze vader luidt S IJ T Z E, dus met een Z! Onze vader heeft het winkelpand niet van Piet Ploeg gekocht, maar van molenaar Bakker. Dus Bakker zal het wel van Ploeg hebben gekocht.”
Hanna, bedankt!

Geplaatst in Herinneringen, Noordhorn Toén | Plaats een reactie

7e Ronde van Noordhorn: Wielersport voor smulpapen! (deel 3, slot)

Geplaatst op april 16, 2012 door janbee

Afronding! Nieuws ‘veroudert’ steeds sneller, de voorbereidingen voor 2013 zijn vast al begonnen… Het hoofdnummer staat nog op het programma! Start om 18.15 uur van de Elite Vrouwen/Vrouwen B bij garage Pijpker in de Langestraat, waar traditioneel de jurywagen staat, nu ook… Een vijftigtal wielrennende dames staat ingeschreven, een respectabel aantal Daarbij dus een sterke afvaardiging van de Dolmans-Boels-formatie, zo luidt de volledige naam van deze ploeg. DOLMANS-BOELS! Oranje, groen, wit… NIet over het hoofd te zien. Kijk maar, bij het inrijden:

Het zijn er vier, al gaat de vierde bijna helemaal schuil achter de topper, rechts vooraan.  De latere winnares Janneke Ensing? Die zonnebrillen ook altijd…


Kijk, de organisatie zorgt goed voor de vrijwilligers  die in touw zijn langs het parcours! Een voedselpakket, aangereikt door medewerker Jelte de Vries, multifunctioneel inzetbaar. (En ooit zelf ‘pédaleur locale’).  Zo zitten/staan/fotograferen we wel verder tot het eind van dit ‘gebocheld’ rondje rond de kerk, in ons Noordhorn! Met dank!


En daar zijn de rensters al, diverse kleurrijke teamoutfits! Nee, hier heeft Dolmans-Boels de koers nog niet in de houdgreep, dat komt later pas, als Janneke Ensing aan haar indrukwekkende solo is begonnen.


Hier is ‘de zaak’ goed op gang gekomen en posteren diverse oranje-groen-witten zich vooraan, voorafgegaan door een dappere (en sterke) renster uit een andere ploeg. Fietsen maar!


Burgemeester Bert Zwart is ook ter plekke en wordt bijgepraat en gegidst door Digna Achterhof, first lady of …. “De Ronde van Noordhorn”!


De bocht van Langestraat naar Oosterweg bij de Sicke Benninghestede blijft een aantrekkelijk punt om de koers te volgen. Hier is het ook altijd gezellig druk en worden de rensters nog eens extra aangemoedigd. Hier Laura van der Kamp op kop, in haar wiel Anna van der Breggen? Die twee kennen elkaar van haver tot gort, beiden talenten van de bovenste plank!


Hier is routinier Janneke Ensing al ontketend en solo op weg naar de eindzege. Al was ze daar op dit moment nog altijd niet zeker van, ze moest er nog wel wat voor doen… Met haar marathonmentaliteit en koersinzicht, gekoppeld aan haar sterke lichaam, een ‘winner’! Prachtig om te zien!


Wat de gezamenlijke oppositie ook probeert, tegen de dadendrang van Janneke Ensing is in deze 7e Ronde van Noordhorn geen kruid gewassen! Bovendien helpen de ploegmaats duchtig mee, ze stoppen heel wat af, goed zichtbaar hier.


Even wat andere rensters in beeld, ook omdat dit een ‘mooi plaatje’ is. En uiteindelijk maken alle rensters samen de koers, ik neem mijn pet er voor af!


Nog eens de niet versagende koploopster Janneke Ensing…..


….. met op veilige afstand de achtervolgers Anna van der Breggen en Laura van der Kamp: 20, 25, 30, 35 seconden…..


De afsluiting! Spraakwaterval versus winnaar, een gemoedelijk gesprek. Mijn bewondering neemt alleen maar toe…. Heb je daar 50 kilometer op weergaloze wijze de longen uit je lijf gereden, sta je daar vervolgens ontspannen de huldiging te beleven. Klasse!

Dat was hem dus, de 7e van Noordhorn! Wat mij betreft een bijzonder positieve balans! Sportief een groot succes, bovendien geen ongelukken! Ben benieuwd wat er in 2013 op de agenda komt! Met dank aan allen die deze koers mogelijk maakten: de renners, organisatie, vrijwilligers, publiek, sponsors niet te vergeten!

©foto’s: jan blaauw, 14 april 2012

Geplaatst in Noordhorn (regio), Noordhorn actueel | Plaats een reactie

7e Ronde van Noordhorn: Wielersport voor smulpapen (deel 2)

Geplaatst op april 15, 2012 door janbee

Als ‘opstart voor de groten’ nog even een portret van twee jonge talenten, de nummer 1 en 3 bij de Dikken Banden Race: Sven Schuur (rechts) en Mika Stol. Sven een beetje de nonchalante houding van “Ach, ik win wel vaker….”, Mika de borst vooruit, “ik heb het goed gedaan!’.


De opvallende, gele sportwagen van sponsor Toyota-Pijpker als voorrijder, met Klaas Jan Pijpker achter het stuur en Jelle de Vries als ‘achteromkijker’… “Pas op,  de renners komen eraan!!!”


Daar zijn ze al, de amateurs, stevige doortrappers! Wat een strijd, de hele 50 kilometer lang, 42 rondjes! Binnen de kortste keren de groep van plm. 70 renners in stukken gereten…. Dan weer eens samenvoegingen, daarna pogingen tot ontsnappen… In de kiem gesmoord, wat een kracht kost dat!


En hard dat het gaat! ’t Is dat we bij de Oosterweg-helling zitten, anders zouden we alleen maar “Zoeffff…”horen, en weg zijn ze weer….


Prachtig bochtenwerk, soms een voetje, een enkele keer een schampende pedaal aan de grond, maar het gaat goed…. Geen valpartijen met bloed aan benen, armen en/of gelaat…


De baancommissarissen bij de Langestraat, hoek Oosterweg-Zuid. Sam en Jan G. zijn trouwe vrijwilligers die het vlag zwaaien tot een ware kunst hebben verheven. Enige beweging hebben ze ook wel nodig, want het is kil op deze hoek!


In de loop van de 50 kilometer is de groep in meerdere pelotons uiteengevallen en is het noodzakelijk dat de wedstrijdleiding een extra plek inneemt, op de motor. Indrukwekkende verschijning!


De amateurs razen hier langs de Oosterweg richting Kastanjestraat. Nimmer versagen, steeds maar doorgaan!


Een daalders plekje voor deze charmante supporter! Als ik wielrenner was, dan deed ik er ook een schepje bovenop! (Of ik vloog meteen uit de bocht….)


Nee, de renners laten zich niet afleiden… Geen Lorelei-effect, prachtig bochtenwerk!


De laatste foto die ik maakte bij de amateurs. Zouden deze MANNEN dan de strijd in de spurt hebben beslist? Helaas, ik ken ze onvoldoende… Wel weet ik de uitslag na de sprint in de Langestraat bij Pijpker: 1. Oppewal; 2. Teuben; 3. Hekman. Gefeliciteerd!

WORDT NOG 1 KEER VERVOLGD….

©FOTO’S: JAN BLAAUW, 14-04-2012

Geplaatst in Noordhorn (regio), Noordhorn actueel | Plaats een reactie