Noordhorn: Tanks in de Langestraat, april 1945 (2)

Soms zijn reacties op weblogberichten zo informatief, dat ik ze liever verwerk in een nieuwe bijdrage. Zoals nu, waarbij het gaat om reacties van Gert Slings en Jan Zuijdijk. Dit alles naar aanleiding van het fotootje dat ik kreeg van Bouke de Vries (Noordhorn):

Reactie van Gert Slings:

“Het zijn twee verschillende tanks, wel van hetzelfde type. Je kunt zien dat de reserve rupsbanden of -kettingen voorop de tank verschillend zijn. Ik herinner me nog dat een van de wielen waarom zo’n rupsketting zat, kapot ging. Dat was bij Nanninga (grafstenen) voor de deur, bijna naast het kantongerecht. Met vereende krachten werd dat wiel vervangen en in de sloot gerold, Toen de tank weer was weggetuft, ging Nanninga met nog wat mannen het kapotte wiel uit de sloot trekken. Dat kostte heel wat zweetdruppels. De tanks op de foto’s zijn van het type Sherman, denk ik.”


(Blz.135 “Zuidhorn 1940-1945”)

Reactie van Jan Zuijdijk:

“Ik denk dat Gert Slings gelijk heeft, de tank is een Sherman, het Engelse leger gebruikte Cromwells, een vergelijkbare tank en moeilijk te onderscheiden van elkaar. Op de vraag hoeveel tanks er door de Langestraat zijn gereden: Heel veel, het waren eindeloze colonnes met allerlei materiaal van het Canadese leger, gevechts wagens, bren carriers, houwitsers trucks… Alle colonnes kwamen uit de richting Leeuwarden, Grijpskerk en gingen richting de stad. Zij werden begeleid door stoere mannen op Harleys, zij reden zittend voor op de tank van de motorfiets wat een macho effect gaf.
De S bocht in de weg op het eind van de Langestraat richting Zuidhorn, niet ver van ons huis, was finaal kapot gereden door de rupsbanden.
Later meer.”
Jan Zuijdijk

Met dank!

Geplaatst in Noordhorn (regio), Noordhorn Toén, Zuidhorn | 1 reactie

Gesprek met KLAAS VAN HOUTEN, supporter v.v.Zuidhorn

Zie voor het hele interview: www.jeebeetjes.nl

Klaas van Houten (67): “Zuidhorn-supporter, een voetballeven lang!”

Klaas van Houten, een begrip binnen het Zuidhorner voetbalwereldje, en ver daarbuiten! Een kleurrijke oud-voetballer (rood vooral), iemand met hart voor de club en trouw als supporter, vaak ook bij uitwedstrijden. Echter ook iemand die zijn mondje kan roeren, die kritische noten niet schuwt, een broertje dood heeft aan labbekakkerigheid. Portret van een gedreven voetballiefhebber, met een zwak voor groen en wit:

Korte levensloop:
Klaas van Houten is in juli 1944 geboren in Noordhorn, in een van de diaconiehuizen aan de Nieuwstraat. Het gezin Van Houten (pa werkte bij Smid & Hollander) woonde daar tijdelijk, ging later terug naar Zuidhorn, naar o.a. de Jellemaweg en de Schoolstraat. Klaas is zowel naar de oude kleuterschool aan de Kikkerstraat geweest, als naar de nieuwe, in de Schoolstraat. Daarna naar de OLS aan de Frankrijkerlaan met meester Hut, later meester Wibbens. Na de OLS twee jaar ULO, maar dat werd geen succes. (Klaas: “Ik wilde geen Engels leren, dat was ja zo vrumd proaten….”) Vanaf 15 jaar begon Klaas zijn afwisselend werkzaam leven met baantjes bij Versol Tolbert (schoenklompen), exportslagerij en suikerfabriek. In april 1966 trouwde Klaas met Roelie van Dijk. (Het huwelijk werd enkele weken uitgesteld door de plotselinge dood van Klaas zijn pa). Drie kinderen kregen Klaas en Roelie: Klaas (1966), Hilda (1968) en Mennie (1970). Brood op de plank kwam er o.a. als kraanmachinist bij Ibex, kort vrachtwagenchauffeur en een baan in de wegenbouw. Gezondheidsproblemen leken uit te lopen op een afkeuring, maar Klaas kreeg werk in de buitendienst van Novatec, waar hij 12½ jaar functioneerde. Daarna alsnog een WAO-periode tot de AOW in 2009. De gezondheid is labiel, maar Roelie, kinderen en kleinkinderen, humor en voetbal houden hem vitaal.


©foto: jan blaauw, mei 2012

Geplaatst in Noordhorn (regio), Zuidhorn | Plaats een reactie

Noordhorn: Bevrijdingsoptocht, thema ’45 – ’65

Van Gé de Grooth-Visser (oud-Noordhornse) kreeg ik geruime tijd geleden een aantal foto’s. Deze passen goed bij de thematiek van de laatste tijd.  Ze stammen uit 1965 toen er blijkbaar ter gelegenheid van Bevrijdingsdag een feestelijke optocht werd georganiseerd. De kleuren zijn niet meer zoals ze waarschijnlijk oorspronkelijk waren (of zoals ze zouden moeten zijn….), maar dat is geen probleem. Graag reacties van mensen die zich iets herinneren rond of van deze activiteit, of die mensen herkennen op de foto’s. Alvast bedankt! (Reacties naar: JanBlaauw@hetnet.nl of per post naar Verlengde Oosterweg 33, 9804 RD  Noordhorn).


Optocht 1965, foto 1.


Optocht 1965, foto 2
Achterop deze foto staat geschreven: meisje Lourens, Piet Pruim, Sjaak de Boer

Geplaatst in Herinneringen, Noordhorn Toén | Plaats een reactie

Noordhorn: Bezetting en bevrijding, ’40-’45, tank in de Langestraat

Ja, ik ben een van diegenen die geboeid blijven door datgene wat er voor, tijdens en direct na ’40-’45 gebeurde, vooral in de eigen regio. Vandaar dat ik ook zo blij ben met de reacties van Jan Zuijdijk en Gert Slings. (In het boek “Van bezetting tot bevrijding  Zuidhorn 1940-1945” wordt ruime aandacht besteed aan evacués, maar niet aan de mensen die gedwongen waren Goeree Overflakkee te verlaten en in bijvoorbeeld Noord- en Zuidhorn belandden). Vanmiddag kwam Bouke de Vries (Noordhorn) langs met een fotootje, “voor het archief”!


“Tank in de Langestraat”, april 1945.(Tank? Rupsvoertuig? Nee, kennis omtrent legermaterieel heb ik niet en zal ik ook nooit onthouden. Op de een of andere manier beklijft het niet…)  De bevrijders kwamen uit de richting van Grijpskerk, de rijrichting klopt. Weinig mensen op straat hier, wel in de deuropening van Langestraat 30 (?) Bouke de Vries wist niet veel te vertellen over het fotootje, wel dat “Lukkie” daar woonde. (“Verkocht die later geen ijs???”)
Eerst dacht ik de foto al in mijn bezit te hebben, dat bleek niet het geval. Hij kwam me wel bekend voor… Enkele boeken doorgebladerd… In het bovengenoemde boek  over de bezettingstijd en de bevrijding van Zuidhorn, Noordhorn en Briltil vond ik een foto die veel overeenkomst heeft met de foto die ik kreeg. De foto is iets zuidelijker gemaakt:


De tank in de Langestraat, bij het huis van Auwema? Achter de tank het witte huis van de vorige foto. Eerst dacht ik dat het om hetzelfde rupsvoertuig ging, maar toen begon ik toch te twijfelen…. (Niet dat het veel uitmaakt…) Hoeveel materieel zou er door de Langestraat zijn gekomen in april 1945?
Jammer dat er in het boek van dr. Harm Veldman c.s. geen duidelijker fotoverantwoording is opgenomen, was de herkomst wellicht te achterhalen geweest.

Geplaatst in Noordhorn Toén | 2 reacties

Noordhorn: Aanvullende reactie evacué Jan Zuijdijk over 1944-1945

Al eerder wijdde ik een blog aan de reacties van toenmalige evacué Jan Zuijdijk naar aanleiding van het boek over Zuidhorn in de bezettingstijd:

Jan Zuijdijk kwam toen met zijn ouders van Zuid-Holland naar het noorden, omdat de Duitsers destijds hun woongebied tot “Sperrgebiet” verklaarden. Onlangs kwam Jan Zuijdijk met een aanvullende reactie:

“Ja, in de dertiger en veertiger jaren liep nog niet iedereen rond met I-phones en allerhande communicatiemiddelen. De telefoon bestond toen nog maar nauwelijks en even bellen was er niet bij. Het kon gemakkelijk een paar weken duren voor men een bericht per post terug kon verwachten of zelfs helemaal niet.
Ik denk dat wij ongeveer een groot jaar in Noordhorn gewoond hebben. In oktober 1945 zijn we teruggekeerd naar Den Bommel achter op een vrachtwagen van transportbedrijf De Jong geloof ik. Die zaten in de Schipperstraat bij de molen.  Ja, zo ging dat toen,….. Het enige comfort was een stuk zeildoek waar wij onder konden schuilen tegen wind en regen.
Bij aankomst troffen wij een huis aan met eeen dikke modderlaag en gebroken meubelen, terwijl het riet tot aan de dakgoot groeide.
De mevrouw waar wij ingekwartierd waren in Noordhorn, was dacht ik een zus van boer Datema. Als dit niet zo is, weet ik het ook niet meer.
Wij woonden aan de noordkant van garage Oosterhuis (richting Grijpskerk). Een paar huizen verder woonde een schildersgezin waarvan ik alleen de dochter kende die ongeveer  van onze leeftijd was. Haar naam was Jeltje geloof ik.
Het inkwartieren werd waarschijnlijk gedaan door locale diensten. Wij kwamen aan in een gebouw waar een bowlingbaan in was en werden van daar verder gebracht ( na de erwtensoep).
Sorry om te horen dat Roelof aan kanker is overleden, zijn zus Bieke was een stuk jonger dan Roelof.
Wij, mijn vader en ik ,zijn nog een keer terug geweest in Noordhorn en hebben toen bij de familie Datema gelogeerd, maar wanneer dat precies was, weet ik niet meer. Ik herinner mij wel dat de Datema-kinderen bij mij op school zaten.
Die domineeszoon was van een ander dorp, hij kwam op de fiets, wat op zich al een wonder was ,want niemand had nog een fiets
en al zeker geen luchtbanden. De naam was Scherens of zo.
Ik moet nog ergens een schoolrapport hebben van die school. Het papier was zo schaars dat het een oud rapport van een vroegere scholier was dat hergebruikt werd, het was inderdaad de school met de bijbel met meester Slings.
Ik zal het rapport opzoeken.
Het wonen destijds was eigenlijk meer kamperen, met teveel mensen in een kleine ruimte, maar dat was nu eenmaal zo.
Ik zal alles nog eens opschrijven in een meer geordende volgorde, maar ik moet alles putten uit mijn herinnering aangezien wij met de watersnoodramp in 1953 weer alles zijn kwijt geraakt.
u kunt alles gebruiken wat ik schrijf, als het bruikbaar is voor uw blog.
Er zijn  niet zoveel mensen meer denk ik die hiermee bezig zijn.
De familie van mijn vrouw was naar Garmerwolde gebracht en die hebben daar de gehele tijd gewoond met hun eigen verhaal.”
 

De boerderij van Datema (anno 2010), waar de vader van Jan Zuijdijk werkte in 1944-1945.

©foto: jan blaauw, oktober 2010

Geplaatst in Noordhorn (regio), Noordhorn Toén, Zuidhorn | 1 reactie

Noordhorn: Niet alleen jaarmarkt, ook een fair: ‘Van wei naar winkel’!

Dorpsbelangen Noordhorn organiseert zaterdag 12 mei 2012, morgen dus, de jaarlijkse JAARMARKT, aangevuld met de “Van wei naar winkel”- fair van Wijnanda Heckman. PAS OP: DEZE MEGA-GEBEURTENIS vindt niét traditioneel in de Langestraat plaats, maar rond het dorpshuis aan de Noorderweg (61c), richting Oldehove. Van alles te beleven en aan te schaffen, te beluisteren en te bekijken: streekprodukten, woondecoraties, natuur- en wolproducten, schapendrijven, internationale dansgroep ‘Hai La Joc’, poppentheater, ponyrijden, straattheater, noem maar op. Van 11.00 tot 17.00 uur, d’r is wat te doen in het dorp!
O ja, niet alleen bij het dorpshuis, ook bij molen “Fortuna”!! Demonstraties WEVEN, bakken van poffertjes, expositie miniaturen, rondleiding….
Ter illustratie toch nog een paar terugblikken op eerdere, gewonere markten (aan het woord ‘fair’ als vervanger voor markt heb ik een hekel, het woord is een mengsel van misverstand en overbodigheid…):


2009, bij garage Pijpker


2008, kleintje rommelmarkt als onderdeel braderie


2008, sociaal contact bij de oldtimers-show

©foto’s: jan blaauw, 2009/2008

Geplaatst in Noordhorn (regio), Noordhorn actueel, Noordhorn Toén | Plaats een reactie

Noordhorn: Een dag later…..

Even nog over gisteren, de teleurstellende ‘ontmoeting’ bij de OBS aan de Oosterweg waar de aantrekkingskracht van prunusbloesem zo verschillend werd benaderd door een groepje jeugd en mij…. “Even dimmen, meester!” had ik mezelf al voorgehouden, “dingen niet erger maken dan ze zijn…”  (Vandaar ook de aanpassing van de kop van het vorige stukje, dekt nu beter de lading).
Wat ik in ieder geval niet wil, is dat vrij jonge Noordhorner scholieren van alles in hun schoenen krijgen geschoven, dingen waar ze part noch deel aan hebben… Wellicht is het mogelijk in de komende weken/maanden nadrukkelijker positieve kanten te belichten, het is niet allemaal kommer en kwel.
Overigens, ter geruststelling/verontrusting: Ik blijf bloggen, columns schrijven, verhalen vertellen, interviewen etc., zolang de gezondheid en energie toereikend zijn. Die ruimte wil ik houden. Dat ik de wijsheid niet in pacht heb, is het intrappen van een open deur…

Geplaatst in Noordhorn actueel | Plaats een reactie

Noordhorn: Dilemma bij ongewenst gedrag: Negeren of toch maar niet?

Het hart klopt me nog achter in de keel, de confrontatie met de tieners die zich bij de OBS De Molshoop uitleefden in anti-prunusgedrag doet me meer dan goed voor me is, blijkbaar…. Dilemma: Je komt langs je oude school waar je meer dan dertig jaar de plussen hebt bevorderd en de minnen hebt bestreden. Je ziet een groep jongeren de beide eerbiedwaardige Japanse kersen onheus bejegenen (= rukken aan takken, in de boom klimmen en de resterende bloesem met geweld verwijderen, bloesem met armenvol naar ‘elders’ brengen (achter de school) etc. Geen criminele daden, maar nou ook niet bepaald gedrag waarvan je zegt: “Goh, zijn die even goed bezig….!” En dan?
“Dóórlopen!!” zegt een inwendige stem…. “Niet mee bemoeien!” Maar dat doe ik al zo vaak…. “Grijp in! Zeg er wat van! Doe er wat aan!” voegt een ander stemmetje me toe. Dit stemmetje wint.  Ik stap er op af, maak enkele foto’s (Je weet maar nooit… Nee, ik zal ze hier op de weblog niet gebruiken) en zeg dat ik dit gedrag niet waardeer. “Hou er mee op en kom maar uit die boom!” Gelach…. “Waar ik me mee bemoeide…” “Als die jongen in de boom wil klimmen, dan klimt ie toch in de boom? Is die boom van u? U hebt hier niets te zeggen!” (Ze zeiden nog wel “U” tegen me!) Uiteindelijk kwam de ene plaatselijke puber wel uit de boom, al ginnegappend, en liep lachend naar de achterkant van de school. Wat de anderen deden, weet ik al niet meer…  “Wegwezen!” gebood de eerste stem, “Weg hier!” en deze keer deed ik wat me inwendig werd gezegd, niet meer wachtend op dat andere stemmetje. Trillend nog liep ik richting huis, er vlogen allerlei gedachten door mijn hoofd: “En nu? Wat doe je hiermee? Ga je de gemeente inschakelen? Of de politie? De schoolleiding? Of…” Niets van dit alles, mijn OBS-oppastijd is verleden tijd. Toch besloot ik in ieder geval naar de ouders van twee van de groepsleden te gaan, een straat verderop. Gepraat met de moeder, ze zou er met de jongens over spreken. Wel benadrukte ze dat er voor deze meisjes en jongens toch ook ergens ruimte moet zijn. Tja…. Maar zó???
Thuis kon ik me eerst eens flink wassen en droge kleren aantrekken. Wat een ongezonde toestand! En het dilemma blijft: Je ziet ongewenst gedrag, bovendien op een plek waarmee je ‘nog steeds iets hebt’….. Wat doe je????


De prunussen zoals ze er enige dagen geleden nog bij stonden. Inmiddels is door de regen de kleur verschraald en vallen de bloemblaadjes geleidelijk in groten getale naar de grond. De wind doet zijn werk (behoeft geen menselijke medewerking….)


De functie van dit soort bordjes? Wie het weet, mag het zeggen…….

©foto’s: jan blaauw, 2011/2012

Geplaatst in Noordhorn actueel, OBS De Molshoop | Plaats een reactie

Noordhorn: Jan Zuijdijk (België), 1944-evacué van Goeree Overflakkee

Reactie ontvangen van Jan Zuijdijk  vanuit Hamont Achtel (België) naar aanleiding van het boek:

Jan Zuijdijk schrijft:
“Wij, ons gezin, (vader, moeder en vier zonen) hebben in Noordhorn gewoond. Wij kwamen daar als vluchtelingen in november of december 1944 via het Rode Kruis.
Ik was toen 10 jaar, mijn oudere broer 13 en mijn jongere broer 7. Een oudere broer Willem was opgepakt en naar Duitsland getransporteerd. Hij moest in de Opelfabriek werken, waar hij later is gevlucht. Na veel omzwervingen is hij doodziek in Nederland terug gekomen.
Oorspronkelijk zijn wij van Den Bommel,Goeree en OverFlakkee. Wij moesten alles achterlaten en binnen enkele weken weg wezen, omdat de Duitsers Oost Flakkee als ‘Sperrgebiet’ aangewezen hadden. Ze bliezen dijken op om het land onder water te zetten. Dit alles om luchtlandingen van de geallieerden tegen te gaan.
Na een verblijf van 6 weken in Rotterdam  moesten wij vertrekken. Er waren toen al tekenen van de naderende hongerwinter. Wij zijn toen door het Rode Kruis per trein naar Groningen vervoerd.
Wij kwamen laat in de avond aan op het station van Zuidhorn en kregen daar erwtensoep met roggebrood en spek te eten. Ik zal dit nooit vergeten en altijd erwtensoep associëren met Groningen. Wij werden per gezin weggebracht naar ons gastverblijf. wij hebben gewoond (ingekwartierd) bij een Mevrouw Datema in de Hoofstraat van Noordhorn. Onze naaste buur was garage Oosterhuis, wij speelden vaak met Rolf en Bike Oosterhuis in de garage, daar was niets te doen want er was niets. Tegenover ons was een klein winkeltje en een bakker waar wij roggebrood kochten, die hele lange ( stoeten).
Wij gingen op school in Zuidhorn, lopend van Noordhorn over de brug, de school was ongeveer 400 meter verder aan de linkerkant. Bij de brug lagen altijd Duitse oorlogsschepen. In de winter moesten wij om beurten bonenstro in bundels wikkelen en in de kachel gooien om de boel enigszins warm te houden. Op het laatst gingen wij helemaal niet meer naar school. Ik weet de naam van de meester niet meer zo gauw, het was een vriendelijke man met een kalend hoofd, het zou meester Slings geweest kunnen zijn.
Er waren veel evacuees van hetzelfde dorp in Noord- en Zuidhorn. Niet iedereen was blij met ons, men noemde ons “die Zeeuwen”. Mijn vader werkte bij boer Datema, de boerderij lag net voorbij de spoorbrug aan het van Starkenborghkanaal. Daar werd vaak graan geruild voor steenkool met de sleepboot apiteins die toen nog konden varen. De kinderen van Datema zaten bij ons op school. Ook een domineeszoon, Scheers geloof ik.
Ik herinner mij dit alles nog zeer goed, maar het zou een te lang verhaal worden om alle belevenisen hier op te schrijven en ik weet niet of iedereen hier op zit te wachten.

Hoogachtend

Jan Zuijdijk

Inmiddels heb ik Jan Zuijdijk laten weten zijn reactie bijzonder op prijs te stellen en dat er heel wat mensen zijn die nog steeds belangstelling hebben voor zijn herinneringen aan die bijzondere periode.
Zuijdijk heeft toegezegd zijn herinneringen nog eens uitgebreider te zullen opschrijven, “maar dat kost tijd”. Jan Zuijdijk zou graag willen weten of er ook foto’s zijn van de bevrijding in Noord- en Zuidhorn.
“Ik heb namelijk na de bevrijding wekenlang op wagens zitten spelen in een geïmproviseerd muziekkorps, omdat ik door alle verhuizingen heen mijn trompet meegezeuld had. Er kwam geen eind aan het feesten en de optochten.”
Verder laat Jan Zuijdijk weten dat hij misschien nog eens langs komt om te zien hoe het er nu uitziet in Noord- en Zuidhorn. Van harte welkom!

OPROEP dus: FOTO’S waarop iets staat van de feestelijke activiteiten na de bevrijding, met name gaat het om het muziekkorps, al of niet op een wagen. Reacties kunnen naar: JanBlaauw@hetnet.nl, of per reguliere post naar de Verl.Oosterweg 33, 9804 RD  Noordhorn, telefoon: 0594 503095.

Geplaatst in Herinneringen, Noordhorn (regio), Noordhorn Toén, Zuidhorn | Plaats een reactie

Noordhorn: Wat maken “we” er soms een rotzooi van….

Och, een notoire kankeraar, nee, zo voel ik me niet…. Maar af en toe verbaas ik me wel over de manier waarop “we” met elkaar en met onze leefomgeving omgaan. Ik heb daarvan al vaker voorbeelden gegeven, wellicht ten overvloede nog een paar:

Achter de OBS ‘De Molshoop’, bij de pingpongtafel, hernieuwd in de belangstelling als avondlijke hangplek. Pas op, snij je niet aan de scherven….


Aan de straatkant van diezelfde OBS staan al meer dan 50 jaar enkele prunussen een paar dagen per jaar mooi te wezen. Kennelijk niet tot tevredenheid van enkele ‘vandalen’, die al slaand en hangend de bloesem voortijdig tot een aftocht dwingen…


Bewerking van het land (hier bij de N355 aan de westkant van het dorp) lukt niet altijd met schone handen of tractorbanden. Maar om dan de gebruikers van fietspad en parkeerstrook met de kluiten klei op te schepen….

©foto’s: jan blaauw,  april/mei 2012

Geplaatst in Noordhorn actueel | Plaats een reactie